قاطعیت یعنی استواری و ثبات در نظر، گفتار و رفتار به طوری که کار با دلیل خاصی شروع شود، ادامه پیدا کند و به راحتی تغییر نکند.

به تعبیر دیگر قاطعیت در ارتباط با فرزند یعنی شما بدون اعمال خشونت رفتاری ، کلامی و یا فیزیکی، بر روی حرف خود پافشاری کنید و اگر به درستی عقیده و عمل خود اعتقاد دارید، تحت هیچ شرایطی تسلیم ترفند‌های فرزندتان از قبیل داد زدن، گریه کردن، قشقرق راه‌انداختن و یا اعتصاب غذا نشوید.

بعضی مواقع تشخیص میان قاطعیت و تسلط سخت است. منظور ازقاطعیت، خشونت و دیکتاتوری در برابر فرزند نیست.

بسیاری از والدین مفهوم قاطعیت و خشونت را درهم می‌آمیزند، در حالی که شما می‌توانید پدر یا مادری قاطع اما مهربان و به دور از خشونت و زورگویی باشید.

تحقیقات نشان داده است کودکان نسبت به والدینی که در عین قاطعیت، انعطاف‌پذیر هم هستند، اعتماد بیشتری دارند تا والدینی که دم‌دمی رفتار کرده و یک روز ملایم و مهربان و روز دیگر، جدی وسخت‌گیر می‌شوند.

نقش قاطعیت در تعلیم وتربیت بسیار مهم است. عدم وجود قاطعیت در امر تربیت کودک، سبب بروز مشکلاتی در روابط و احساسات فرزند می‌شود.

در لحن قاطع، اثری از استرس و خشونت دیده نمی‌شود.

مثلا وقتی کودک مرتکب خطایی می‌شود، از دور نباید بر سرش داد بزنید! بلکه می‌بایست  به سمت او بروید، دست‌هایش را بگیرید و بدون اینکه در لحن شما اثری از خشونت و تهدید دیده شود، بگویید لطفا به من نگاه کن! وقتی با این لحن با او مواجه  ‌شوید، کودک متوجه نارضایتی شما می‌شود و تردیدی برایش باقی نمی‌ماند که راهی جز اطاعت ندارد. 

قاطعیت بدون تسلط و به دور ازخشونت، نیاز به تمرین در فضای احترام متقابل دارد.

ما باید حق کودک را در تصمیم‌گیری درباره کاری  که مایل است انجام دهد، محترم بشماریم. احترام به خودمان، با اجتناب از بازیچه شدن در دست کودک بدرفتار، به دست می‌آید.

احترام به نیازها و تمایلات کودکان ضروری است اما ما باید حساسیت خود را در تشخیص تفاوت میان نیازها و هوس‌های آنها بیشتر  کنیم.


«وقتی آتنا و مادرش در حال بازگشت از پارک به خونه بودن، آتنا به مادر گفت بریم خونه مادربزگ. مادر گفت نه الآن وقت این کار نیست .

آتنا به گریه افتاد و به مادر التماس کرد. مادر به راهش ادامه داد. کودک در حالی‌که جیغ می‌زد، خودش را روی زمین انداخت.

مادر همچنان با آرامش و بدون توجه به رفتارهای دخترش، به راه خود ادامه داد.

آتنا وقتی دید تلاش‌هایش بی‌فایده است، بلند شد و با صورت خندان به طرف مادرش دوید. آنها بقیه راه را به سمت خانه با خوشحالی رفتند.  

مادر با رفتارش نشان داد که تصمیم گرفته به خانه برود. او نه با مشاجره یا توضیح، آتنا را تحت فشار قرار داد و نه در برابر خواسته‌های او تسلیم شد.

وقتی او متوجه شد که مادر واقعاً مصمم است که به خانه برود، به تصمیم او احترام گذاشت و به او ملحق شد.»

 وقتی ما قاطع باشیم، از تسلیم شدن در برابرخواسته‌های بیش از حد کودک یا برآورده کردن همه هوس‌های او امتناع می‌کنیم.

ما باید دقت داشته باشیم که پای «نه گفتن» خود بایستیم تا کودک تصمیمات ما را جدی بگیرد.

جدیت ما آرامش و امنیت را به همراه می‌آورد. وقتی در راستای رعایت نظم و انضباط تصمیمی می‌گیریم باید روی آن بایستیم. کودک خیلی زود به این مطلب پی می‌برد.

پرداختن به انضباط، ممکن است نیاز به میزان معینی از قاطعیت و حتی فشار ملایم، به‌ویژه در برابرکودکان کوچک‌تر داشته باشد.

وقتی مادر می‌گوید: «نه»، باید ترتیبی دهد که محدودیت مشخص شده، اجرا شود. شماتت، تهدید یا کتک موفقیتی در پی ندارند چون ممکن است سبب تشدید بدرفتاری  شود.

کودکان مرزها و محدودیت‌ها را فقط از طریق قاطعیت پایدار می‌آموزند. اگر کودک تمایلی به پوشیدن لباس مناسب برای رفتن به مدرسه ندارد، مادر می‌تواند از رفتن او جلوگیری کند. اگر زیاد سروصدا می‌کند و قصد ندارد ساکت باشد، می‌توان از او خواست از اتاق خارج شود.

با اینکه هر کدام از این اقدامات نیازمند اعمال فشار هستند، باید همیشه با دادن یک انتخاب به کودک همراه باشند.

«اگر ساکت باشی، می‌توانی در اتاق بمانی»، اگر ساکت نباشد، مادر می‌تواند این انتخاب را به او بدهد که یا خودش برود یا به بیرون برده شود.

پافشاری ملایم کاملاً مؤثر است و در برابر کودکان خردسال ضروری است.

بعضی مواقع یک نگاه ثابت، تنها مورد نیاز است. وقتی والدین مصمم هستند، کودکان این موضوع را درک می‌کنند.

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 19 اردیبهشت 1395
تعداد بازدید: 37511 بار