مسلم است که بخش عمده‌ای از شخصیت کودکان در آن دسته از رفتارهایی شکل می‌گیرد که به صورت  غیرکلامی ، پنهان و خاموش ارائه می‌شود.

تنها بخش اندکی از اثرگذاری‌های تربیتی، آن هم در سطح بسیار ناپایدار و گذرا از طریق زبان و در قالب نصیحت و پند و اندرز حاصل می‌شود.

متداول‌ترین و رایج‌ترین تصور غلط والدین در تربیت این است که انتظار داشته باشند تا هر آنچه را به کودکان می‌گویند، قلباً بپذیرند، در حالی که گفتن، تربیت کردن نیست.

اظهار کردن واقعیت‌هایی که در ذهن وجود دارد، یک انگیزه طبیعی است که شخص بزرگسال را وادار می‌کند تا بخواهد دیگران هم از این واقعیت‌ها آگاه شوند.

درست همان‌گونه که نوازش کردن کودک، تب او را درمان نمی‌کند، گفتن واقعیت‌ها به او نیز، نه جهل او را درمان می‌کند و نه مشکلات شخصیتی و رفتاری‌اش را.

به عنوان مثال در بعد آموزشی، هنر یک معلم آگاه و باتجربه در این نیست که به طور دائم در پی انتقال و تحمیل اطلاعات، داده‌ها و دانسته‌های علمی به دانش‌آموزان باشد، آن هم  به صورت کلامی و نصیحت. بلکه هنر اصلی و در عین حال ظریف معلم، ایجاد عشق به دانستن، کشف کردن و خلق کردن در یادگیرنده است.

اگر کودکان بنا بر اقتضای سن و شرایط خاص تحول روانی، دچار مشکلات رفتاری می‌گردند، قبل از آنکه برای معالجه و تغییر رفتار آنها از طریق کلامی و نصیحت اقدام کنیم، بهتر است به روش‌های عملی موقعیت‌هایی را فراهم کنیم تا مشکل موردنظر خود به خود حل شود.

برای مثال اگر فرزند نوجوان ما از افسردگی رنج می‌برد و نسبت به محیط، همسالان و محرک‌های محیطی بی‌تفاوت و بی‌علاقه شده است، به جای اینکه از طریق نصیحت او را به زندگی بانشاط و فعال دعوت کنیم، باید شرایطی را در خانه فراهم کنیم تا او از وجود خویش لذت ببرد و احساس مفید بودن در او ریشه بگیرد.

به کارهایی که می‌تواند انجام دهد، تشویقش کنیم تا او با احساس موفقیت و پیروزی، تصویری را که از خود دارد، تغییر دهد. آنگاه خواهیم دید با این عمل و رفتار خود به خود، احساس افسردگی و اندوه را از او زدوده‌ایم، بدون اینکه با کلام و نصیحت با او برخورد کرده باشیم.

ما باید زبان کردار را جایگزین زبان گفتار کنیم. زیرا زبان رفتار، زبان حال، زبان احساس، عواطف و هیجان است.

بدون تردید بخش عظیمی از از حالات و هیجانات ناخودآگاه ما، هنگامی که در حال انتقال پیام کلامی هستیم، به دیگران منتقل می‌شود و آنچه که در پس گفتار ما ارسال می‌شود، قوی‌تر و گویا‌تر از تمامی عباراتی است که در متن گفتار بیان می‌شود.

منابع: تربیت چه چیز نیست نوشته عبدالعظیم کریمی، نشر محراب. 1394 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 29 اردیبهشت 1395
تعداد بازدید: 24077 بار