وقتی کودک خردسالی از والدینش خشمگین است، فریاد می‌زند: «ازت بدم میاد» یا «دیگه دوست ندارم!» شاید این انفجار خشم پس از آن روی دهد که والدینش به او گفته‌اند نمی‌تواند بیرون از خانه بازی کند یا دوستی نزد او بیاید یا اجازه انجام کاری را ندارد.

برای یک کودک چهار پنج ساله یا حتی پیش‌دبستانی، مشکل است که احساسات دقیق خود را در قالب کلمات بیان کند. او نمی‌داند چگونه باید بگوید مثلا :«من از دست شما عصبانی هستم چون به من گفتی ... .» او برای گفتن چنین حرف‌هایی بسیار کم سن است و در عوض خشم خود را با گفتن جملاتی مثل «ازت متنفرم» یا «دوستت ندارم» نشان می‌دهد.

بیشتر کودکان پیش‌دبستانی به والدین خود می‌گویند: «ازت بدم میاد!» بعضی از والدین این کلمات را به عنوان شروعی برای احساسات منفی فرزند خود می‌پذیرند و درک می‌کنند اما همه والدین نمی‌توانند احساس بی‌وفایی را درک کنند، آن هم بعد از اینکه کودکشان، با همه عشق و توجهی که نثارش کرده‌اند، به دلیل یک ناراحتی پیش‌پا افتاده، به آنها پرخاشگری می‌کند.

وقتی یکی از والدین برای اینکه کودکش را از فریاد زدن بازدارد، برایش دلیل می‌آورد، با او منطقی برخورد می‌کند و به او توجه نشان می‌دهد، چنین واکنشی از کودک، او را نارحت می‌کند و می‌گوید: «منظورت به مامان است؟» بسیاری از والدین وقتی کودک دو یا سه ساله‌شان فریاد می‌زند: «مامان بد!» حرفش را تحمل می‌کنند، ولی زمانی که فرزند چهار یا پنج ساله‌شان می‌گوید: «ازت متنفرم» نمی‌توانند این رفتار را درک کنند. گفته‌های کودکی که والدینش دوست ندارند ببینند فرزندشان نسبت به آنها خشمگین می‌شود، ممکن است تهدیدآمیز باشد.

والدینی که تحمل شنیدن جمله «ازت بدم میاد» یا «دیگه دوستت ندارم» را ندارند، اغلب به کودک می‌گویند: «این حرف خوبی نیست! نمی‌خواهم دوباره چنین حرفی را ازت بشنوم.» اما کودک نیاز دارد به نوعی خشم خود را تخلیه کند و اگر به او اجازه داده نشود که آنها را در قالب کلمات بیان کند، راه دیگری پیدا می‌کند که شاید مخرب‌تر باشد. ممکن است به رفتارهای پرخاشگرانه‌ای مثل گاز گرفتن یا کتک‌زدن روی بیاورد. شاید عمداً کارهایش را کندتر انجام دهد یا وانمود کند صدای والدینش را نمی‌شنود و یا راه‌های دیگری برای آزار دادن آنها پیدا کند. با این وجود اگر به احساسات خشم‌آلود او توجه شود و اجازه بیان آنها داده شود، عاقبت یاد می‌گیرد احساسات خود را به شیوه مناسب‌تری بیان کند.

اگر کودکتان می‌گوید: «ازت بدم میاد» برای بیان احساساتش راه‌های دیگری پیش پای او بگذارید. پیشنهاد کنید بگوید: «من از دستت عصبانی هستم» یا «کاری را که انجام دادی، دوست ندارم!» به احساساتش توجه کنید اما بگویید: «می‌خواهم با کلمات دیگری آنها را به من بگویی.»

کودکان به‌طور طبیعی رفتارهای دیگران را تقلید می‌کنند. کودکتان از کلمه تنفر استفاده می‌کند زیرا اغلب آن را می‌شنود. بزرگسالان می‌گویند: «از این لباس متنفرم» یا «متنفرم از اینکه مردم چنین رفتاری دارند.» طبیعی است کودکتان از کلمه ‎ای استفاده می‌کند که دوست نداشتن او را نسبت به چیزی یا کسی توصیف کند. 

می‌توانید این کار او را به حساب این واقعیت بگذارید که او از رفتار دیگران تقلید می‌کند و به‎تدریج به او یاد بدهید خشم خود را به روش‌های قابل قبول‌تری بیان کند.

وقتی فرزندتان می‌گوید: «ازت بدم میاد» به‌جای اینکه ماجرا را بزرگ جلوه دهید، به او بگویید: «تو واقعاً از دست من عصبانی هستی! این طور نیست؟» یا مثلاً بگویید: «وقتی به تو می‌گویم وقت رفتن به خانه است، خوشت نمی‌آید!» اگر وقتی او به حرف‎هایتان گوش می‌کند، عصبانیت او را به این روش توصیف کنید، به‌تدریج او نیز از جمله‌های شما استفاده خواهد کرد.

منابع: «راهنمای کامل والدین (1)» نوشته رابین گلداستین و جنت گالانت ترجمه مینا اخباری‌آزاد. انتشارات صابرین. 1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 08 تیر 1395
تعداد بازدید: 47810 بار