لحظه تولد


چرا نوزاد باید با شیر مادر تغذیه شود؟

تغذیه با شیر مادر هم برای کودک و هم برای مادر مزیت‌هایی دارد: بنابر حدیثی از رسول اکرم (ص)، هیچ غذایی برای کودک، از شیر مادرش بهتر نیست.

از مزایای شیردهی برای کودک، رابطه عاطفی عمیق‎تر بین مادر و کودک است.  شیر مادر علاوه بر اینکه کلیه مواد مغذی شش‎گانه یعنی چربی، پروتئین، کربوهیدرات، ویتامین، آهن و سایر املاح را متناسب با نیاز نوزاد داراست، سلول‌های زنده و عوامل مختلف ضد میکروبی موجود در آن می‌توانند باکتری‌ها، ویروس‌ها و انگل‌ها را از بین ببرند و در نتیجه احتمال ابتلای شیرخوار را به بسیاری از عفونت‌ها کاهش دهد.

شیردهی برای مادر، موجب جمع‎شدن سریع رحم و برگشت آن به اندازه طبیعی و همچنین از بین رفتن چربی‎هایی است که طی دوران بارداری به‎وجود آمده‎اند و مادر را در به‎دست آوردن وزن متناسب کمک می‎کند. علاوه بر این، پژوهشگران اخیراً به‎وجود ماده‌ای خواب‎آور در شیر مادر پی برده‎اند. یعنی مادر شیر خود را همراه با یک ماده خواب‎آور به نوزاد می‎دهد و او را خواب می‎کند. همچنین متقابلاً وقتی نوزاد سینه مادر را می‎مکد، هورمون آرام‎بخشی در بدن مادر آزاد می‎گردد و به مادر آرامش می‎دهد.


ضرورت تماس بدن نوزاد با بدن مادر

بلافاصله پس از تولد، نوزاد که تازه از زیر فشارهای زایمان بیرون آمده است، روی سینه گرم مادر قرار می‎گیرد و احساس امنیت می‎کند. آهنگ دلنشین و آشنای طپش قلب و تنفس مادر را می‎شنود و با زمزمه و لالایی مادر آرام می‎گیرد. گرمای مطبوع بدن مادر را حس می‎کند و با مکیدن سینه او، تنش‎ها و ناراحتی‎های خود را تسکین می‎دهد.
 تماس پوست نوزاد با پوست مادر و شروع تغذیه با شیر مادر در ساعت اول تولد، مهمترین عامل موفقیت در شیردهی است. حتی اگر مادر قصد شیردهی ندارد، مادر و نوزاد باید از این تماس اولیه بهره‎مند شوند. لازم به ذکر است، گریه شیرخوارانی که پس از تولد در تماس پوستی با مادر قرار می‎گیرند، کمتر سایر نوزادان است.

اولین شیردهی


شیردهی

شیردادن در ابتدا کار دشواری است و نیاز به آرامش و تمرین دارد. کسی انتظار ندارد که مادر در ابتدا همه‎چیز را بداند، پس بهتر است از پرستار اتاق زایمان یا بخش کمک بگیرد.
اگر به نظر می‌رسد که نوزاد در پیدا کردن نوک سینه و یا نگه‌داشتن آن در دهان مشکل دارد، ابتدا مادر آرامش خود را حفظ کند. پستان گرفتن یکی از قدم‎های خیلی مهم برای شیردهی موفق است.
یک راهکار مفید در این زمینه، این است که به لب پائینی نوزاد، به‎وسیله نوک پستان، برای باز کردن کامل دهان کودک، آرام ضربه بزنید یا آرام چانه نوزاد را به پایین بکشید.
باید به خاطر داشته باشید که شیردادن نباید دردناک باشد. دهان نوزاد باید بخشی از قسمت تیره دور نوک پستان را بپوشاند و نوک پستان باید کاملاً در دهان نوزاد قرار گرفته باشد.
اگر مکیدن نوزاد دردناک است، باید نوک سینه را از دهانش خارج کرد و دوباره سعی کنید به او شیر بدهید. برای خارج کردن نوک سینه از دهان نوزاد، مادر، انگشت کوچک خود را بین دهان نوزاد و نوک سینه فشار دهد.
گاهی اوقات شکل دادن به پستان، به‎طوری که مادر کف دست را زیر پستان و شست خود را بالاتر از نوک آن قرار داده وآن را به دهان شیرخوار هدایت کند، به گرفتن بهتر آن کمک می‎کند.

اگر کودک نارس به دنیا آمده باشد، ممکن است مادر نتواند در ابتدا به او شیر دهد. به‎جای آن باید شیر خود را بدوشد و با کمک شیشه به نوزاد شیر بدهد.
یکی از علت‎های ارجحیت زایمان طبیعی به سزارین این است که پس از سزارین، نگرانی‎های پرسنل بیمارستان برای ریکاوری و به هوش آوردن مادر، سبب می‎شود به تغذیه فوری نوزاد با شیر مادر یا تغذیه مکرر در ۲۴ ساعت اول، توجه کمتری شود.

طرز قرار گرفتن نوزاد و مادر در زمان شیردهی

وضعیت شیردهی

از آنجا که شیردادن گاهی ممکن است طولانی شود، بهتر است مادر یک جای مناسب را برای این کار انتخاب کند. مادر نوزاد را به گونه‎ای نگه دارد که به دست و کمر خودش فشار نیاید.
معمولاً نگه داشتن نوزاد به گونه‎ای که پشت سرش روی دست مادر باش، بهترین حالت است. اگر مادر نشسته شیر می‎دهد، یک بالش شیردهی بسیار کمک‎کننده خواهد بود.
در ضمن مادر باید در شیردهی، تناوب استفاده از هر دو پستان را رعایت کند. یعنی براى هر وعده، از دو پستان کمک بگیرد. در یک وعده، ابتدا پستان چپ و سپس راست و در نوبت بعد، اول پستان راست و

فواصل شیردهی

براى تخلیه‌ ‌کامل یک سینه در هر مرحله‌ نیاز نوزاد، باید ۱۲ تا ۱۵ دقیقه با یکى از پستان‌ها و باقى‌مانده‌ نیاز او، با سینه دوم برآورده شود.

مادر چند وقت یک بار به نوزاد شیر بدهد:

در چند روز اول ممکن است مادر، نوزاد خود را برای شیر خوردن بیدار کند و نوزاد ممکن است هنگام شیر خوردن به خواب برود. برای اینکه مادر مطمئن شود نوزادش به اندازه کافی شیر می‌خورد، اگر از آخرین باری که شیر خورده، چهار ساعت گذشته باشد، بهتر است که بیدارش کند.

میزان و طول مدت شیر خوردن و فواصل آن باید مطابق میل کودک باشد اما به‎طور کلی، زمانی که نوزاد بتواند مدت بیشتری هوشیار باشد، می‌توان یک رویه ثابت، به‎صورت هر ۱ تا ۳ ساعت شیر دادن برای او در نظر گرفت. البته در شب که نوزاد هنگام شیر خوردن، به خواب می‎رود، این فاصله کوتاه‌تر است.

منابع: «نرم‌افزار جامع نوزادی؛ ویژه دوران باردای و پرورش نوزاد و شیرخوار، مرکز تحقیقات رایانه‎ای حوزه علمیه اصفهان .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 22 مرداد 1395
تعداد بازدید: 46253 بار