nullوقتی کودکان بدون اینکه مجبور شوند یا کسی وادارشان کند، کلمات «لطفاً» و «متشکرم» را می‌گویند، والدین احساس رضایت می‌کنند. آنها از اینکه فرزندشان در حضور دیگران، رفتار مؤدبانه‌ای دارد یا زمانی که کودکشان در خانه با ادب رفتار می‌کند، احساس غرور می‌کنند.

کودکان در طول روز تقاضاهای بسیاری دارند: «یک نوشیدنی به من بده!»، «یک دستمال به من بده!»، «بند کفشم را ببند!»، اگر کودکی این گفته‌ها را با یک «لطفاً» آغاز کند و به یاد داشته باشد که بعد از برآورده شدن نیازش بگوید «متشکرم»، والدین آن‌قدرها احساس خستگی نخواهند کرد و راحت‌تر به نیازهای دائمی فرزندشان رسیدگی خواهند کرد.

پس چرا اکثر کودکان خردسال دائماً از کلمه‌های «لطفاً» و «متشکرم» استفاده نمی‌کنند؟ و چرا بسیاری از والدین خودشان را در موقعیت‌هایی این‌چنین می‌بینند؟
مادری که داشت حاضر می‌شد تا مهمانی خانه همسایه‌اش را ترک کند، به دختر سه ساله‌اش گفت: «از خانم همسایه تشکر و خداحافظی کن.» دخترک رویش را برگرداند و محل نگذاشت، در حالی که مادران دیگر همین‌طور به او خیره شده بودند. مادر دوباره سعی کرد او را به حرف زدن وادار کند. سپس خودش از میزبانان تشکر و آنجا را ترک کرد، در حالی که از رفتار بی‌ادبانه دخترش بدجوری ناراحت بود.

با این وجود، وقتی کودکان گفتن کلمات «لطفاً» و "«متشکرم» را فراموش یا از گفتن آن امتناع می‌کنند، معمولاً بی‌ادب نیستند. آنها دلایل مختلفی برای چنین رفتاری دارند: اول اینکه، آنها در رعایت قوانین عمومی مشکل دارند، از جمله قوانینی که مربوط به احترام گذاشتن مبتنی بر روش‌های جامعه‌پسند است. کودکی که به او گفته شده وقتی در خانه مادربزرگ به او چیزی داده شد، بگوید: «متشکرم»، شاید نتواند ارتباطی بین این تجربه و اتفاقی مشابه که بعداً در خانه یکی از همسایه‌ها به وقوع می‌پیوندد، برقرار کند. اگر‌چه دوباره به او چیزی داده شده، او بسیار کوچکتر از آن است که درک کند باید همان واکنشی را که پیش از این داشته، بروز دهد.

دلیل دیگری که ممکن است باعث شود کودکان از کلمات مؤدبانه استفاده نکنند، احساس خجالت است. در حالی که بعضی از کودکان نسبت به اصرار والدین خود، واکنش نشان می‌دهند، دیگران فقط بیش از حد خجالت می‌کشند، به‎خصوص وقتی مورد توجه بزرگسالان قرار می‌گیرند، ممکن است یک کودک خجالتی از گفتن کلمات «لطفاً» و «متشکرم» خودداری کند و اگر والدینش او را مجبور به این کار کنند، درگیری به‌وجود آید.

در نهایت اینکه، ممکن است یک کودک بیش از حد حواس‌پرت باشد که بتواند «لطفاً» و «متشکرم» را بیان کند، مخصوصاً اگر یک اسباب‌بازی جدید به او داده شده یا یک تقاضای فوری داشته باشد.
او به سادگی نمی‌تواند خواسته‌های دیگران را در نظر بگیرد. شاید بیان آنچه که والدینش از او می‌خواهند بگوید، آن هم وقتی هیجان‌زده است، غریب‌ترین چیزی است که در ذهن او جای می‌گیرد.

گاهی والدینی که دائماً به فرزندشان یادآوری می‌کنند که بگوید «لطفاً»، در واقع خودشان را در قید و بند قرار می‌دهند. شاید آنها ناخواسته کودکشان را متقاعد کنند که اگر از کلمه جادویی استفاده کند، همه آرزوهایش برآورده خواهد شد. به طور مثال، شاید او در یک فروشگاه اسباب‌بازی بگوید: «خواهش می‌کنم مامان، لطفاً این را برای من بخر!» وقتی والدینش برای او توضیح می‌دهند که چرا نمی‌توانند آن اسباب‌بازی را که مؤدبانه تقاضا کرده، بخرند، او دلایل آنها را درک نمی‌کند یا نمی‌خواهد به حرفهایشان گوش کند. کودک ممکن است بگوید: «اما من که گفتم لطفاً!».
از آنجا که والدین می‌خواهند او را به مؤدب بودن تشویق کنند، ممکن است در گفتن «نه» دچار تردید شوند. او قطعاً پیام گیج‌کننده‌ای دریافت می‌کند. گفتن کلمه «لطفاً» گاهی باعث می‌شود به خواسته‌اش برسد و در بعضی مواقع او را به آنچه که می‌خواهد نمی‌رساند.

اگر فرزندتان در اغلب موارد به دلخواه خودش کلمه «لطفاً» و «متشکرم» را نمی‌گوید، روش‌های دیگر را امتحان کنید. به دنبال مواردی باشید که او از کلمات مؤدبانه استفاده می‌کند و این رفتارش را با بیان این جمله تقویت کنید: «وقتی چیزی می‌خواهی، من واقعاً این طرز حرف زدنت را دوست دارم.»
اگر می‌دانید فرزندتان برای گفتن «متشکرم» بیش از حد خجالت می‌کشد، می‌توانید به جای او تشکر کنید که ممکن است این کار برای هر دوی شما راحت‌تر باشد و خودتان را الگوی رفتار مؤدبانه او قرار دهید و اگر از شیوه او برای درخواست چیزی ناراحت هستید، بگویید: «وقتی با این
nullلحن حرف می‌زنی، دلم نمی‌خواهد بهت آبمیوه بدهم.» یا «باید خواسته‌ات را به روش دیگری بیان کنی.» چنین گفته‌هایی به او فرصت می‌دهد که بگوید، «لطفا» یا لحن صدایش را تغییر دهد.

لحن حرف زدن بسیار مهم است. ما بزرگسالان معمولاً به این توجه داریم که لحن مودبانه‌ای داشته باشیم تا اینکه از واژه «لطفاً» در ابتدای تقاضاهایمان استفاده کنیم.
وقتی کودکتان پی در پی از شما چیزی می‌خواهد، شاید آنقدر لحن گفتارش شما را ناراحت کند که متوجه می‌شوید دارید با صدایی خشن از او می‌خواهید مؤدبانه رفتار کند: «بگو لطفاً!» اگر او همان لحن و صدای خشن شما را در گفتن کلمه «لطفاً» تقلید کند، شما باز چنین بیانی را دوست نخواهید داشت اما اگر به جای اینکه از او بخواهید کلمه «لطفاً» را به زبان بیاورد، خودتان الگویی برای به کار بردن لحن خوب باشید، شاید آنچه را که از او می‌خواهید، درک کند و با رضایت بیشتری به شما واکنش نشان دهد.

به یاد داشته باشید وقتی از کودکان چیزی می‌خواهید یا زمانی که او به تقاضای شما عمل کرده، کلمه «لطفاً» و «متشکرم» را به او بگویید. در اغلب موارد ما بدون اینکه بگوییم «لطفا» و «متشکرم» از کودکان خود تقاضایی می‌کنیم.
وقتی فرزندتان می‌شنود که با او و بچه‌های دیگر و بزرگسالان مؤدبانه صحبت می‌کنید، او نیز همان رفتار شما را در پیش خواهد گرفت و آنها را به میل خود بیان کند.

منابع: «راهنمای کامل والدین (1)» نوشته جنت گالانت و رابین گلداستین، ترجمه مینا اخباری‎آزاد، انتشارات صابرین، 1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 05 مرداد 1395
تعداد بازدید: 34743 بار