null

همه کودکان خردسال، حتی آن‎هایی که هنوز به یک سالگی نرسیده‌اند، دوست دارند در کنار کودکان دیگر باشند.

وقتی کودکان یک سال و نیمه با بچه‌های کوچک‌تر از خود بازی می‌کنند، معمولاً خوب با هم کنار می‌آیند. آنها در کنار هم و هر کدام جداگانه، مشغول بازی با وسیله‌ای می‌شوند و از مشارکت با یکدیگر لذت می‌برند و به ندرت برای استفاده مشترک از یک اسباب‎بازی مشاجره می‌کنند یا درگیر می‌شوند. اختلاف‎نظرهای معمول به سرعت رفع می‌شوند چون توجه این کودکان خردسال، به‎راحتی به شیئی دیگر جلب می‌شود.

با این وجود، با رسیدن کودکان به دو یا سه‎سالگی، زمان بازی همراه با درگیری‎هایی است که میان هم‎بازی‌های هم‎سن به‎وجود می‌آید. آنها با یکدیگر بر سر مالکیت، شراکت و استقلال درگیر می‌شوند و دائماً فریاد می‌کشند: «این مال من است!»

اغلب، تماشای بازی کودکان با یکدیگر در این سن، برای پدر یا مادر سخت است. آن‎ها به نیازهای یکدیگر توجهی ندارند و بدون دعوا کردن، تسلیم خواسته‌های هم نمی‌شوند.

کودکان در سن چهارسالگی، بهتر با یکدیگر کنار می‌آیند، اگرچه باز هم نشانه‌ای از رقابت هنوز در میان‌ آن‎ها وجود دارد چون هر یک سعی می‌کنند قدرت خود را نشان دهند.

null

بازی، عموماً زمانی آرام‌تر پیش می‌رود زمانی‎که کودکان در سنین مختلف با یکدیگر بازی می‌کنند. گروهی از کودکان دو تا پنج‎ساله، کمتر با یکدیگر درگیر می‌شوند چون هر یک در مرحله‌ متفاوتی از رشد و نیازهای مختلف خود هستند. یک کودک خردسال، به کودک بزرگ‌تر نگاه و از او تقلید می‌کند، در بازی‌ها و کارهایش از او کمک می‌گیرد و اطلاعات به‎دست می‌آورد. کودک بزرگ‌تر که احساس مالکیت کمتری دارد، تسلیم خواسته‌ بچه‌های کوچک‌تر می‌شود، به آنها پیشنهاد کمک می‌دهد و بازی‌ها را هدایت می‌کند.

اگرچه والدین معمولاً زمانی که کودک خردسالشان با دوستی بزرگ‌تر از خود مشغول بازی است، خیالشان راحت است، وقتی فرزندشان با کودکی کوچک‌تر از خود بازی می‌کند، ممکن است آن اندازه آرامش را نداشته باشند. ممکن است والدین احساس کنند فرزندشان از بازی با یک کودک کوچک‌تر، خسته می‌شود یا توانایی او تا سطح همان بچه‌های کوچک‌تر، پایین می‌آید اما کودک پنج‎ساله‌ای که با یک کودک سه‎ساله بازی می‌کند، در واقع خودش را تحریک می‌کند و به فعالیت‌هایی که در آن شرکت کرده است، وابستگی پیدا می‌کند.

او با استفاده از اسباب‌بازی‌های ساده‌ای که دارد، بازی‎هایی را شروع می‌کند که بعداً پیچیده می‌شود یا خلاقیت‌هایی در زمینه‌ طرح‌های هنری و کاردستی از خود نشان می‌دهد. شاید او از اینکه فرصت پیدا کرده دوباره با اسباب‎بازی‌هایی که از سنش گذشته، بازی کند، لذت ببرد و امکان دارد از بازی کردن در کنار کودک خردسال، احساس خوبی پیدا کند چون می‌تواند مفید و با معلومات، جلوه کند و بازی دوستش را هدایت کند: «بگذار لگوها را اینجا روی هم بگذاریم و یک قصر درست کنیم»، «تکه‌ جورچین (پازل) آنجاست»، «آیا می‌خواهی جوجه مرا توی دستت بگیری؟ آروم نگهش دار، او استخوان‌های ظریفی دارد.»

وقتی او می‌تواند به کودکان دیگر، چیزی یاد بدهد و آنها را راهنمایی کند، اعتماد به نفسش تقویت می‌شود.

گاهی بین گروه‌هایی از کودکان در سنین مختلف، مشکلاتی به‎وجود می‌آید. ممکن است کودک بزرگ‌تر بخواهد آن قدر بازی کند که کودک کوچک‌تر نتواند تحمل کند و امکان دارد این وضعیت، هر دو کودک را ناراحت کند. شاید بعضی از کودکان بزرگ‌تر احساس کنند که می‌توانند به زور کودک کوچک‌تر را وادار به اطاعت از خود کنند و آنچه را که آنها ساخته‌اند، با ضربه‌ای خراب کنند و اسباب‎بازی‌هایشان را بگیرند. وقتی چنین کودکانی (که اغلب آنچه را به هنگام بازی با یک خواهر و برادر یا دوست بزرگ‌تر برایشان اتفاق افتاده، دوباره بازی می‌کنند) احساس کنند بزرگ‌تر از بچه‌هایی هستند که با آنها بازی می‌کنند، سعی می‌کنند قدرت خود را اعمال کنند. در چنین شرایطی، نظارت والدین لازم است تا بازی بین بچه‌های کوچک‌تر و بزرگ‌تر با آرامش پیش برود.

وقتی برای کودک خردسالتان زمانی برای بازی در نظر می‌گیرید، او را تشویق کنید هم‎بازی را برای خودش انتخاب کند که به نظر می‌رسد با او هماهنگ‎تر است. شاید در مواردی متوجه شوید که او با بچه‌های هم‎سن خود بهتر بازی می‌کند.

در موارد دیگری می‌خواهید او برقراری ارتباط و تعامل با دیگران را تجربه کند و نسبت به کودکان در گروه‌های سنی مختلف، پذیرش داشته باشد. گذشته از آن، در میان اعضای خانواده، در همسایگی خود و در محیط عمومی بیرون از خانه، او با افرادی در سنین مختلف برخورد خواهد داشت. چیزی که مهم‌تر از سن هم‎بازی‌های کودک است، چگونگی کنار آمدن کودکان با یکدیگر است.

منابع: «راهنمای کامل والدین (1)»، نوشته جنت گالانت و رابین گلداستین، ترجمه مینا اخباری‎آزاد، انتشارات صابرین،1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 09 شهریور 1395
تعداد بازدید: 13825 بار