پاداش به کودک

«اگر تو ... پس می‌توانی ...»  این الگوی آشنایی است که والدین از آن برای ترغیب کودکان خود به انجام کاری استفاده می‌کنند. «اگر تو الآن با من بیایی، به پارک خواهیم رفت»، «اگر اسباب‎بازی‌هایت را جمع کنی، امشب می‌توانی پانزده دقیقه دیرتر بخوابی.»
همیشه در خانواده درگیری‌هایی در مورد جریان عادی و ضروریات زندگی وجود دارد: زمان خواب، وقت حمام، خرید، ترک کردن خانه‌ یک دوست، لباس پوشیدن، آماده شدن برای رفتن به مدرسه یا مهد کودک. وقتی منطق راه به جایی نمی‌برد (که معمولاً چنین است) و یک کودک خردسال از انجام آنچه که والدینش می‌خواهند، خودداری می‌کند، والدین اغلب به رشوه دادن متوسل می‌شوند.

ظاهراً اکثر والدین مخالف باج دادن هستند. آنها می‌خواهند بچه‌هایشان حس همکاری داشته باشند و یاد بگیرند که شکست را تحمل کنند و نمی‌خواهند کودک برای رفتار خود، توقع پاداش داشته باشد اما سال‌ها طول می‌کشد تا کودک خویشتن‎داری را یاد بگیرد و درک کند که کارهای خاصی باید انجام شود، حتی وقتی آدم‌ها نمی‌خواهند آنها را انجام دهند. تا زمانی که او بتواند خود را ترغیب به انجام وظایف خاصی نماید، رشوه دادن مفید است و والدین می‌فهمند که یک رشوه‌ معمولی می‌تواند گاهی مشوقی قوی باشد اما آنها باید دقت کنند که بیش از حد رشوه ندهند چرا که در این صورت، کودکان همواره در انتظار پاداش خواهند بود.

با اینکه زمان خوردن شام رسیده بود اما مادری نمی‌توانست پسرش را راضی کند تا از خانه‌ دوستش بروند. بالاخره به او گفت: «اگر الآن به خانه بیایی، می‌توانی بعد از شام با آبرنگ نقاشی بکشی.» پسر بعد از شنیدن این حرف، راضی شد به خانه برگردد.
مادر دیگری می‌خواست کودکش به داخل خانه بیاید و آن‎جا بازی کند اما او مقاومت می‌کرد. با این وجود، وقتی مادر گفت: «بیا برویم داخل خانه، من با تو بازی می‌کنم و بعد هم شیرینی می‌خوریم.» کودک به خانه آمد.
مشوق‌هایی مانند این موارد می‌تواند توجه کودک را جلب یا او را به کار دیگری مشغول کند و اغلب مانع از درگیری می‌شود.

همچنین از رشوه می‌توان برای جلوگیری از عصبانیت استفاده کرد. ممکن است وقتی والدین در یک مکان عمومی هستند، رشوه‌ای را پیشنهاد کنند تا از رویارویی با بدخلقی کودک اجتناب کنند.
وقتی والدین با کودک به خرید می‌روند، شاید برای اینکه کودک را وادار به همکاری کنند، بیسکویت یا اسباب‎بازی به او بدهند و زمان خرید کردن با آرامش بیشتری سپری شود.

شاید نگران باشید که اگر یک بار در موقعیتی به کودک رشوه‌ای بدهید، هر گاه که کودکتان در موقعیتی مشابه قرار گیرد، همان توقع را خواهد داشت اما این مسئله به ندرت پیش می‌آید چرا که کودکان می‌توانند سازگاری و تا حدی ناسازگاری (تضاد) را بپذیرند. اگر هفته‌ پیش به کودک رشوه دادید تا با شما به خرید بیاید اما نمی‌خواهید این هفته نیز به او باج بدهید، اجازه دهید از قبل آن را بداند؛ «دفعه‌ قبل برایت یک آدامس خریدم اما امروز نمی‌خواهم برایت خوراکی بخرم.» وقتی به فروشگاه رسیدید، اگر لازم شد، اخطارتان را به او یادآوری کنید و حواسش را به چیزی دیگری جلب کنید؛ «دوست دارم با من به فروشگاه بیایی تا بتوانی برای شام چیزی انتخاب کنی.» اگر شما در برخوردتان قاطع باشید و گاه پاداش‌ها و توافق‌هایی را برای او در نظر بگیرید، او نیز معمولاً همکاری می‌کند.

یکی از راه‌های حذف پاداش‌های پی‌درپی آن است که وقتی از او می‌خواهید به فعالیت دیگری مشغول شود یا همراه با شما به جایی بیاید، از قبل به او هشدار دهید. اگر او سخت سرگرم بازی است، به او بگویید: «امروز بعد از ظهر باید به فروشگاه برویم.» سپس ده دقیقه قبل از رفتن، به او یادآوری کنید که دارید آماده‌ رفتن می‌شوید تا او بتواند بازی خود را به شکلی خوشایند و آرام تمام کند. به این ترتیب، او مجبور نمی‌شود بلافاصله از کاری که به آن مشغول است، دست بکشد و آنچه را که شما می‌خواهید انجام دهد. شاید شانس با شما یار باشد و او در کمال آرامش و بدون نیاز به رشوه، شما را همراهی کند.


منابع: «راهنمای کامل والدین (1)» نوشته جنت گالانت و رابین گلداستین، ترجمه مینا اخباری‎آزاد، انتشارات صابرین، 1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 11 آبان 1395
تعداد بازدید: 5561 بار