nullاز آنجا که والدین وقت زیادی را به کودکان خود اختصاص می‌دهند و در این بین نیازهای خود را نادیده می‌گیرند، باید از اوقاتی که کودک به خواب رفته است، استفاده کنند.
والدین ضمن این‎که به نیازهای کودک تازه متولد شده‌ خود رسیدگی می‎کنند، اغلب از وقت آزاد خود برای جبران کمبود خواب استفاده می‌کنند اما به‎تدریج احساس می‌کنند که باید از زمانی که کودک خواب است، به نحو مطلوب استفاده و برای آن زمان‌ها برنامه‎ریزی کنند تا بتوانند کار خاصی را انجام دهند.

هر کودکی الگوی خواب مخصوصی دارد که به‎تدریج طی رشد تغییر می‌کند. در ماه اول، نوزاد ممکن است ساعت‌های زیادی از شبانه‎روز را بخوابد و سپس، در شش‎ماهه‌ دوم تا رسیدن به یک سالگی، چند ساعت صبح و چند ساعت بعدازظهر چرت بزند. در طول سال دوم، به احتمال زیاد، او در یکی از این اوقات چرت می‎زند و سپس به‎تدریج، به کلی از چرت زدن در طول روز خودداری می‌کند. البته، بسیاری از کودکان در هجده ماهگی از چرت زدن در طول روز خودداری می‌کنند و کودکان دیگری هستند که هرگز چرت‎زدن آن‎ها قابل پیش‎بینی نیست، حتی در طول دوران نوزادی. بعضی از والدین در مورد خواب‌های کوتاه کودک، انعطاف‏‎پذیری دارند و الگوهای طبیعی خواب فرزند خود را می‌پذیرند، در حالی‎که والدین دیگر طرف‎دار الگوهای سخت هستند.

الگوی خواب کوتاه کودک، به میزان خواب شبانه‌ او بستگی دارد. کودکی که شب‌ها نه تا ده ساعت می‌خوابد، احتمالاً طی روز به یک چرت عصرانه نیاز دارد، در حالی‎که کودکی که دوازده ساعت می‌خوابد، شاید در طول روز، نیازی به خواب نداشته باشد. بین دو تا دو و نیم‎سالگی، ممکن است زمان چرت‎زدن با زمان خواب شب او تداخل پیدا کند، به ‎گونه‎ای که اگر چندین ساعت چرت بزند، در ساعت‌های پایانی شب، کاملاً پر از انرژی باشد. خوب است که برنامه‌های والدین به نحوی باشد که کودک بتواند صبح‌ها بیشتر بخوابد، یا اگر آن‎ها دوست داشته باشند ساعت‌هایی از بعدازظهر را در کنار فرزندشان بگذارنند. 
اگر والدین بخواهند شب‌ها زودتر بخوابند، باید سعی کنند که کودک از چرت‎زدن یا حداقل از چرت‌زدن‌های طولانی بپرهیزد. بعضی از والدین اجازه نمی‌دهند کودک در ماشین چرت بزند چون چند دقیقه خوابیدن در ماشین برای کودک، جای زمان بسیار طولانی‌تری از خواب او را در خانه می‌گیرد.

با این وجود، گاهی جلوگیری از چرت‌زدن کودک، مشکلاتی را ایجاد می‌کند. بعضی از کودکان وقتی در طول روز نمی‌خوابند، بسیار تحریک‎پذیر می‌شوند و والدین ممکن است به این نتیجه برسند که حذف کردن چرت روزانه، ارزش تحمل بداخلاقی‌های کودک را ندارد.
اگر کودک چرت نزده باشد، ممکن است زودتر به رختخواب برود اما اگر او تمام بعدازظهر و عصر را بداخلاق باشد، خانواده از این روش خیلی نفع نمی‌برند. مشابه همین مورد، بسیاری از کودکان اگر فقط  زمان کوتاهی چرت بزنند، خسته و حساس می‌شوند. با این وجود، بعضی از بچه‌ها هم بعد از یک چرت کوتاه، دیگر احساس خستگی نمی‌کنند و آماده‌ بازی هستند.

کودکان در مهد کودک نیز مانند خانه، مدت کوتاهی را می‌خوابند. نوزادان زمانی که نیاز دارند، می‌خوابند و کودکان بزرگ‌تر که معمولاً صبح‌های زود از خواب بیدار می‌شوند، معمولاً در طول روز، دو ساعتی را می‌خوابند. این خواب‌های کوتاه، از خواب‎آلودگی آن‎ها در طول ساعت‌های اولیه بعدازظهر جلوگیری می‌کند و موجب می‌شود شب‌ها والدین ساعت بیشتری را در کنار آن‎ها بگذرانند.

بسیاری از کودکان فقط بعد از غذا خوردن به خواب می‌روند. بعضی از بچه‌های بزرگ‌تر که نمی‌خواهند از والدین جدا شوند یا از بازی کردن دست بکشند، برای خوابیدن، نیاز به تکان دادن یا نوازش کردن دارند. اگر کودک در طول روز، بر اساس یک برنامه‌ منظم، چرت نمی‌زند، شاید ناراحت شوید که نمی‌توانید زمانی را برای خود داشته باشید اما نباید او را مجبور به چرت‎زدن کنید چون این کار نتایج منفی خواهد داشت. در این صورت ممکن است او مدت زمان طولانی گریه کند و بعد، از دست او و خود عصبانی شوید که او را مجبور به خوابیدن کردید. در عوض، به دنبال جایگزین‌هایی برای خواب‌های کوتاه روزانه باشید. اگر در خانه هستید، می‌توانید از دیگران بخواهید تا چند روز در هفته، با او بازی کنند و شما نیز برای خود وقت آزاد داشته باشید.
می‌توانید امتحان کنید که صبح‌ها کودک را زودتر از خواب بیدار کنید تا شب‌ها زودتر به خواب برود. با رسیدن او به سن پیش‎دبستانی، شاید بتوانید روش دیگری را امتحان کنید. به این ترتیب که از او بخواهید برای مدت کوتاهی، در اتاقش بماند و به آرامی بازی کند و کتاب‌هایش را ورق بزند.

منابع: «راهنمای کامل والدین (1)» نوشته جنت گالانت و رابین گلداستین، ترجمه مینا اخباری‎آزاد، انتشارات صابرین، 1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 25 آبان 1395
تعداد بازدید: 27497 بار