null

دوره بارداری در کنار لذت‌‌ها و شیرینی‌هایی که با شروع حس زیبای مادر شدن در زندگی مادران ایجاد می‌کند، همراه با مسائل و مشکلاتی است که اغلب زنان باردار را درگیر می‌سازد. در اکثر این حالت‌ها و مواقع، جای هیچ‎گونه نگرانی نیست اما با ادامه یافتن و خطرناک شدن بعضی مشکلات، لازم است به پزشک مراجعه شود. در مطلب «مشکلات شایع بارداری طبیعی» به برخی از این مشکلات اشاره شد و در ادامه به‎صورت مفصل، هر یک از آن‎ها توضیح داده می‌شود. مهم‎ترین مشکلات جسمی دوره بارداری عبارتند از:

  • ویار

ویار عبارت است از حساس شدن خانم باردار نسبت به بعضی بوها و یا تمایل به خوردن بعضی از مواد غذایی. در خانم‎هایی که رژیم غذایی مناسبی داشته‌اند و از وضعیت روحی خوبی برخوردار هستند، ویار کمتری دیده می‌شود.

  • ترش کردن و سوزش سردل

این حالت اغلب به علت برگشت محتویات معده و فشار رحم بزرگ شده بر روی معده و به‎ویژه پس از صرف غذا، ایجاد می‌شود که با احساس پر بودن معده و سوزش قسمت پایین مری همراه است. در اکثر زنان باردار، علائم خفیف است. مصرف غذای کم در وعده‌های بیشتر و تغییر وضعیت، موجب بهبود این حالت می‌شود.

تهوع در بارداری

  • تهوع و استفراغ

این حالت در نیمه اول حاملگی شایع است و به‎تدریج با پیشرفت حاملگی از شدت آن کاسته شده و بهبود می‌یابد. معمولاً صبح‌ها شدیدتر شده و گاهی به گونه‌ای است که موجب کم‌آبی و پیدایش اختلالاتی در غلظت املاح بدن می‌شود. در چنین حالتی، خانم باردار قادر به خوردن غذا و مایعات نمی‌باشد و حتی گاهی نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد. برای پیشگیری و بهبود، بهتر است خانم باردار نیم ساعت قبل از بلند شدن از رختخواب، یک تکه نان برشته یا یک بیسکویت بخورد و به آهستگی فعالیت خود را آغاز نماید. غذاهای روزانه را در وعده‌های بیشتر و با حجم کم بخورد. از خوردن غذاهای چرب، سرخ‌کرده و پرادویه پرهیز کند. بیشتر خانم‌ها نسبت به مصرف غذاهای جامد و خشک، کمتر حساسیت نشان داده و قادر به تحمل آنها می‌باشند. از آن‌جایی که بوی بعضی از غذاها بروز علائم را تحریک یا تشدید می‌کند، لذا از مصرف این‌گونه غذاها حتی‌الامکان خودداری شود.

نوشیدن مایعات خنک بین وعده‌های غذا – و نه همراه با غذا- توصیه می‌شود. خوردن تکه‌های یخ و همچنین استفاده از ماست چکیده نیز در بهبود تهوع و استفراغ مؤثر است.

  • ضعف، سرگیجه و غش

این حالت غالباً به دلیل افت فشار خون و بیشتر در مواردی که خانم باردار به طور ناگهانی و به سرعت تغییر وضعیت می‌دهد، اتفاق می‌افتد. (وقتی که به سرعت از حالت خوابیده یا نشسته به حالت ایستاده قرار می‌گیرد.) همچنین در زنان مبتلا به کم‌خونی نیز این عارضه مشاهده می‌شود که در صورت شدت آن، باید به پزشک مراجعه کرد.

  • سردرد

بروز سردرد در اوایل بارداری شایع است و در مواردی، علت آن سینوزیت یا عیوب انکساری چشم است اما در اکثر مواقع، علت خاصی برای آن نمی‎توان یافت. معمولاً در اواسط حاملگی از شدت آن کاسته می‌شود و یا از بین می‌رود. چون سردرد می‌تواند در بسیاری از بیماری‌های جدی و خطرناک از جمله مسمومیت حاملگی بروز کند، لذا به خانم باردار توصیه می‌شود در صورت بروز سردرد، به‎ویژه سردردهای مداوم، حتماً به پزشک مراجعه نماید.

  • تنگی نفس

«تنگی نفس» در اوایل حاملگی به دلیل تغییرات هورمونی ایجاد می‌شود و در ماه‌های آخر حاملگی، به علت بزرگی شکم و فشار وارده بر دستگاه تنفس، تشدید می‌گردد. معمولاً در حاملگی اول، پس از ورود سر جنین به داخل لگن در هفته‌های آخر بارداری، تنگی نفس برطرف می‌شود.

تنگی نفس با فعالیت و بالا رفتن از پله‌ها تشدید می‌گردد و چنانچه شدید باشد و یا با تپش قلب و درد ناحیه سینه و گردن، همراه باشد و یا حتی در حالت استراحت نیز ادامه یابد، حتماً باید به پزشک مراجعه شود.

  • تغییرات پوست

پیدایش خطوط قرمز رنگ بر روی شکم، ران‌ها و پستان‌ها در برخی از خانم‌های باردار، امری طبیعی است و به علت کشیدگی بافت‌های زیر پوست، ایجاد می‌شود. این خطوط، معمولاً پس از زایمان، به رنگ نقره‌ای در می‌آیند و به همان صورت، روی بدن باقی می‌مانند.

ورم
  • التهاب

التهاب در بارداری، بیشتر در ناحیه پاها به‎ویژه قوزک پا ایجاد می‌شود اما ورم در تمام بدن به‎خصوص دست‌ها و صورت و نیز ورم صبحگاهی پاها می‌تواند علامت بیماری خاصی به نام مسمومیت حاملگی باشد که وضعیت خوشایندی در حاملگی نیست و بنابراین خانم باردار باید این علامت را حتماً جدی بگیرد و به محض بروز آن، به پزشک مراجعه نماید.

  • دردهای زیر دل (قسمت تحتانی شکم)

ممکن است خانم‌های باردار دچار دردهای مبهمی در ناحیه شکم شوند که به‎صورت تیر کشیدن به دو طرف شکم، ظاهر می‎شود. علت آن کشیده شدن طناب‌های نگهدارنده رحم است. معمولاً تغییر وضعیت بدن باعث بهبود می‌شود.

کمردرد
  • کمردرد

این حالت در بعضی خانم‌های باردار رخ می‌دهد و درجات خفیف آن به دنبال کشش شدید، خستگی، خم شدن زیاد، بلندکردن اشیا یا قدم‌زدن ظاهر می‌شود و معمولاً در ماه‌های آخر حاملگی به علت بزرگی شکم، گودی کمر بیشتر شده و شانه‌ها و پشت، به سمت عقب متمایل می‌شوند. در این موارد به استفاده از کیسه آب گرم توصیه می‌گردد. انجام برخی از حرکات ورزشی، استفاده از کفش‌های پاشنه کوتاه، ماساژ ملایم، تختخواب محکم و بدون فنر، استفاده از یک بالش در پشت هنگام نشستن، برای کار به جای خم شدن از کمر پا را خم کرده و بر روی پا نشستن، استفاده از غذاهای حاوی کلسیم مانند: شیر و پنیر کم‌نمک و جلوگیری از افزایش بیش از حد وزن، به بهبود این حالت کمک می‌کند. اگر کمردرد ناشی از گرفتگی و حساسیت عضلات است، می‌توان با گرم کردن و استراحت، آن را بهبود بخشید. خوابیدن به پشت – به دلیل فشاری که رحم بزرگ بر روی رگ‌های رساننده خون به جفت و رحم وارد می‌کند- مناسب نیست و توصیه می‌شود که خانم‎های باردار، به پهلوها مخصوصاً پهلوی چپ استراحت کنند.

  • تکرر ادرار

تکرر ادرار یک شکایت شایع در دوران بارداری است. این حالت در ماه‌های اول بارداری به علت تغییرات ایجاد شده در بدن و در ماه آخر، به علت بزرگی رحم به‎وجود می‌آید. چنانچه افزایش دفعات ادرار، همراه با درد، سوزش و وجود خون در ادرار باشد، باید حتماً به پزشک مراجعه کرد. مادر باردار باید مثانه خود را زودبه‎زود تخلیه نماید چون نگه داشتن ادرار باعث افزایش میزان عفونت ادراری می‌شود.

  • یبوست

یبوست به دلیل تغییرات هورمونی و کاهش حرکات معده و روده ایجاد می‌شود و معمولاً با احساس ناراحتی در هنگام اجابت مزاج همراه است. استفاده از رژیم غذایی حاوی سبزیجات و میوه‌جات و نوشیدن مایعات (6 تا 8 لیوان در روز) خصوصاً آشامیدن آب، همچنین خوردن مواد ملین مانند: سبوس، آبلیمو، گوجه‌فرنگی، خرما، انجیر، آلو، پرتقال، طالبی، کمپوت‌ها، اسفناج، کلم، کرفس و حتی نان، به رفع این مشکل کمک می‌کند. همچنین خوردن 1 تا 3 لیوان آب ولرم ساده به‎طور متناوب، صبح ناشتا بسیار مفید است.

  • بواسیر

از آن‌جا که ایجاد و تشدید بواسیر، بیشتر مربوط به یبوست است، برای پیشگیری از آن، به دستورات ذکر شده در رابطه با یبوست مراجعه شود. در این حالت، اجابت مزاج، دردناک و با سوزش و خارش همراه است. این مشکل با اصلاح عادت و رژیم غذایی برطرف می‌شود. خودداری از زور زدن یا نشستن طولانی در توالت و همچنین استراحت کافی در اواخر روز، باعث می‌شود که فشار رحم به قسمت پایین روده کاهش یافته و در نتیجه، بهبود سریع‌تر حاصل می‌شود.

واریس
  • واریس

رحم در حال رشد، به رگ‌های خونی قسمت تحتانی بدن فشار وارد می‌کند و معمولاً موجب گشاد و بزرگ شدن سیاه‌رگ‎های ساق پا و ران، به‎صورت خطوط سیاه همراه با درد می‌شود. ایستادن طولانی‎مدت، در ایجاد این حالت دخیل است و خانم‌های باردار که دچار واریس می‌شوند، بهتر است از پوشیدن جوراب‌های کش‌دار و لباس‌های تنگ خودداری کنند و در زمان استراحت، پاهای خود را بالاتر از سطح بدن قرار دهند و از باقی ماندن در یک حالت، به‎طور مداوم خودداری کنند.

  • افزایش ترشحات دهانه رحم

خانم‌های باردار معمولاً از این حالت شاکی هستند ولی در بسیاری از موارد، منشأ بیماری ندارد. در این شرایط، استفاده از لباس‌های زیر نخی، خشک نگه‌داشتن ناحیه تناسلی پس از هر بار شست‎وشو و تعویض مکرر لباس‌های زیر توصیه می‌شود. چنانچه ترشحات به مقدار زیاد و با تغییر رنگ (سبز یا زرد)، بوی بد و علائمی چون سوزش و خارش همراه باشد، خانم باردار باید به پزشک مراجعه نماید چرا که این ترشحات ممکن است موجب عفونت چشم، دهان و پوست در جنین شود. 

منابع: «ریحانه بهشتی» نوشته سیما مخبر، انتشارات نورالزهراء (س)، چاپ صدوششم، سال ۱۳۹۱ .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 02 آذر 1395
تعداد بازدید: 19878 بار