کولیک

دل‎دردهای کودکان را می‎توان بر اساس سن آن‎ها تقسیم‎بندی کرد. البته مشخص است که هر چه سن کودک کمتر باشد، هم پزشک و هم خانواده، باید با دقت بیشتری مراقب باشند که علل مهم داخل شکمی یا خارج شکمی را در کودک بررسی کنند. یکی از علل شایع دل‎دردهای دوران نوزادی که معمولاً حدود یک تا دو هفته پس از تولد کودک شروع می‎شود و تا حدود 4 ماهگی ادامه پیدا می‎کند، دل‎دردهای بسیار شدید و آزاردهنده‎ای است که به نام «کولیک» یا «قولنج» نوزادان شناخته می‎شود.

کولیک یا قولنج با گریه و جیغ کشیدن نوزاد پس از وعده شیر غروب و حوالی عصر، آغاز می‎شود. البته ممکن است در هر زمانی از شبانه روز اتفاق بیافتد. کولیک بدون این‎که ضرری برای کودک داشته باشد، همان‎طور که یک‎دفعه و ناگهانی شروع شده، ناگهانی و به یک‎باره نیز از بین خواهد رفت. صبور باشید. این مرحله، زود به پایان خواهد رسید و هیچ خطری متوجه کودک نخواهد شد. البته هنوز کسی به‎طور دقیق نمی‎داند کولیک و دلایل بروز آن چیست اما بسیاری از پزشکان بر این باورند که کولیک نوعی دل‎درد همراه با اسپاسم است که باعث می‎شود کودک از شدت درد، پاهایش را جمع کند.

الگوی گریه کودک، نشان‎دهنده دردی شبیه به گرفتگی و انقباض عضلات است. کودک مضطرب و گریان، جیغ می‎زند و به خود می‎پیچد، سپس چند دقیقه آرام می‎شود و دوباره این روند تکرار می‎شود. ممکن است هربار این روند تا چند ساعت ادامه یابد، به حدی که باعث خستگی و ناراحتی والدین گردد.

دلایل احتمالی

احتمالات زیادی در مورد علل ایجاد کولیک، مطرح شده که عبارت است از:

  1. کولیک هم در کودکانی که با شیر مادر و هم در کودکانی که با شیر خشک تغذیه می‎شوند، دیده می‎شود. پس نوع تغذیه کودک، علت ایجاد آن نیست. 
  2. اگر کودک را با شیر خودتان تغذیه می‎کنید، احتمال دارد آنچه می‎خورید، روی شیرتان و در نتیجه دستگاه گوارش کودک، اثر بگذارد و باعث ایجاد کولیک در او شود.
  3. از دلایل احتمالی کولیک، می‎توان به کم یا زیاد بودن دفعات شیردهی، سرد یا گرم بودن بیش از حد شیر بطری و غلیظ یا رقیق بودن بیش از حد شیر خشک، اشاره نمود.
  4. یبوست، اسهال، سوء‎هاضمه، انقباضات روده‎ای و نفخ نیز می‎توانند باعث بروز کولیک در کودک شوند.
  5. اضطراب از دیگر مسائلی است که باعث ایجاد واکنش‎های زنجیره‎ای می‎شود. اضطراب باعث ایجاد کولیک و کولیک باعث ایجاد اضطراب می‎گردد.
  6. کودک به خلق‎وخو و احساسات، بسیار حساس است و ممکن است اضطراب و بدخلقی شما، موجب گریه کودک شود. وقتی هر دو خسته و عصبانی هستید، گریه‎های او طولانی‎تر خواهد شد.
  7. شیردهی نادرست و خارج نشدن باد گلو پس از شیرخوردن، باعث نفخ و دل‎پیچه نوزاد می‎شود.
  8. قرار گرفتن نوزاد در وضعیت نادرست و بلع هوا، باعث بروز سکسه و نفخ و دل‎پیچه می‎شود.
  9. شیردهی زیاد برای کاهش گریه نوزاد نیز در این زمینه مؤثر است. گاهی اتفاق می‎افتد که نوزادی به دلیل گرما گریه می‎کند و والدین گرسنگی را برای او تشخیص می‎دهند و شروع به شیر دادن می‎کنند که این خود مشکل را تشدید می‎کند.
  10. حساسیت روده‎ای که گاهی با مصرف شیر خشک و شیر مادر اتفاق می‎افتد. مشغله و مشکلات مادر و عدم تغذیه به موقع کودک، باعث می‎شود که نوزاد دچار دل‎درد و دل‎پیچه‎های سخت همراه با یبوست شود.
  11. نوزادان معمولاً در هنگام خوردن شیر یا غذا، هوای زیادی می‌بلعند و به همین دلیل، دچار نفخ روده و تجمع گاز در دستگاه گوارش می‌شوند که در نتیجه، باعث دل‎درد خواهد شد.

راهکارهای پیشنهادی برای درمان کولیک کودک

هیچ درمان قطعی برای کولیک کودک وجود ندارد. با مشورت پزشک می‎توانید از برخی داروهای تسکین دهنده نفخ در کودکان استفاده کنید.

البته روش‎هایی وجود دارد که مادر می‎تواند به کمک آن‎ها، دل‎درد نوزاد را آرام‎تر کند. ساعت‎هایی که مادر حدس می‎زند کولیک نوزاد شروع خواهد شد، می‎تواند کودک را حمام کند و با آب گرم بشوید. بهتر است مادر، برای مدتی از شیرهای فاقد لبنیات گاوی استفاده کند یا اگر شیرخشک می‎خورد، شیرهای بدون لاکتوز را مصرف کند. باید توجه داشت که مادر از هر نوع تنوعی برای تغذیه خود بهره‎مند باشد. نوزاد حدود 2 ساعت بعد، شیر را با طعم همان مواد غذایی مصرف‎شده توسط مادر، می‎نوشد که گاهی موادی مانند: شیر، حبوبات، غذاهایی چون قرمه‎سبزی، کله‎پاچه و جگر، شیر را نفاخ کرده و نوزاد را در هضم شیر با این تنوع طعم و مزه، دچار مشکل می‎کند.

گاهی مادران برای درمان دل‎درد کودک، از روش‎های خاص خود استفاده می‎کنند و به کودک، داروهایی خاص یا آب‎قند می‎دهند اما این روش‎ها ممکن است دل‎درد را در نوزادان تشدید کند و به همین دلیل اصلاً مناسب نیست. در صورتی که مادر با علائم دل‎درد کودک آشناست و هیچ نشانه‎ای از کاهش وزن، لاغری، رنگ‎پریدگی، خواب‎آلودگی، بدبو بودن ادرار و مدفوع یا نفخ شکمی وجود ندارد، جای نگرانی نیست.

گاهی بغل کردن و چسباندن کودک به خودتان و مالش پشت او، باعث می‎شود کمی فشار و گرما به شکمش وارد شود و درد، اندکی تسکین یابد. گاهی نیز بیرون بردن کودک در آن ساعت خاص، می‎تواند مشکل را کمتر کند.

منابع: «طب سنتی و درمان نفخ و دل‎پیچه نوزاد» . «دل‎های کوچک، دردهای بزرگ» نوشته نیلوفر اسعدی‎بیگی، روزنامه جام‎جم، شماره 3281، 30 آبان‎ماه 1390 . «ریحانه مادر؛ فرزندخواهی شایسته» نوشته فاطمه زین‎العابدین‎پور، انتشارات ایده برتر، 1393 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 08 آذر 1395
تعداد بازدید: 6339 بار