آموزش

ایجاد علاقه به علم آموختن

ایجاد علاقه به علم در فرزندان، به زمان انعقاد نطفه باز می‌گردد. رسول گرامی اسلام (ص) خطاب به حضرت علی (ع) فرمود: «ای علی! اگر از تو و همسرت، شب پنجشنبه، نطفه‌ای منعقد شود، دانشمندی از دانشمندان و اگر عصر جمعه، فرزندی میان شما پدید آید، مشهور و اندیشه‌ور خواهد شد.»
یکی از علل علاقه‌مندی فرزند به کتاب‌خوانی، این است که مادر باردار، در دوران جنینی برای فرزندش کتاب بخواند. این مسئله پس از چهارماهگی که دستگاه شنوایی جنین، شکل می‌گیرد و به‎ویژه در سه ماه آخر بارداری، اهمیت ویژه‌ای می‌یابد.

آموزش در دوران جنینی

آموزش به فرزند را می‌توان از دوران جنینی، به‎ویژه پس از 4 ماهگی، آغاز کرد چون در این دوره، کودک صداها را می‌شنود و در مقابل آن‌ها، واکنش نشان می‌دهد. پس خوب است مادر باردار، با جنین، سخن بگوید، برایش شعرهای زیبا و با محتوای خوب و به‎ویژه قرآن کریم بخواند، همان‌‌گونه که حضرت زهرا (س) با جنین خود، سخن می‌گفت. این رفتار مادر، علاوه بر شنیدن جنین، بر ضمیر ناخودآگاه او نیز اثر می‌گذارد و پس از سال‌ها، با این سخنان و شعرها و آیات شریف قرآن، احساس انس و آشنایی خواهد کرد.

آموزش در دوران نوزادی

آموزش فرزند، بی‌درنگ پس از تولد آغاز می‌شود، چون نوزاد، برخلاف تصور پیشینیان، هوشیار و تأثیرپذیر است و زمینه یادگیری در او وجود دارد. به همین جهت، 12 ساعت پس از تولد، به صدای انسان، واکنش نشان می‌دهد.

او در پایان هفته اول، نشانه‌هایی از مادر را به خاطر می‌سپارد و از حدود هفته سوم، به چهره او در حالی‎که از نزدیک مشغول شیردادن و حرف زدن با کودک است، چشم می‌دوزد. او حدود 6 هفتگی، در واکنش به صدای گفت ‎وگوی والدین، نجوا (غان و غون) می‌کند و لبخند می‌زند. در 3 ماهگی، سرش را به‎طور ارادی، برای خیره شدن دقیق به اطراف، به این سو و آن سو می‌چرخاند و به‎تدریج، اگر چیزی برایش خوشایند نباشد، چشم‌هایش را می‌بندد یا سرش را برمی‌گرداند. او با آغاز غذاهای کمکی، طعم غذاها را تشخیص می‌دهد، خوردنی‌های خوش‌طعم را می‌خورد و در برابر خوراکی‌های با طعم نامناسب و داروها، مقاومت می‌کند.

آموزش در دوران نوزادی، به‎صورت غیرمستقیم و با القا بر ضمیر ناخودآگاه (ذهن ناهوشیار) فرزند صورت می‌گیرد که در آینده، با انتقال از ضمیر ناخودآگاه به ضمیر خودآگاه، خود را نشان می‌دهد. گفتن اذان و اقامه در گوش چپ نوزاد، پس از تولد که از مستحبات اسلامی است، در حقیقت، آموزش توحید، نبوت و امامت به همین شکل است.
با توجه به اهمیت این مطلب، به والدین توصیه می‌شود که از همان اوایل تولد فرزند، با او، با واژگانی زیبا سخن بگویند، از کاربرد الفاظ زشت بپرهیزند، برایش قرآن و اشعار زیبا بخوانند و در مکان‌هایی که دیگران سخن ناشایست می‌گویند، حضور نیابند.
آموزش 1

آموزش در خردسالی

با آغاز تکلم و شناخت واژگان (در 18 ماهگی، 30 تا 50 کلمه و در 3 سالگی، حدود هزار کلمه) والدین می‌توانند آموزش‌های مستقیم را آغاز کنند. آموزش آداب اجتماعی (سلام کردن، مؤدبانه سخن گفتن، احترام گذاشتن، خداحافظی کردن)، درست نشستن، درست غذا خوردن، رعایت نظافت (شستن دست‌ها پیش و پس از غذا، مسواک کردن، شستن دست‌ها پیش از خواب) نخستین آموزش‎های این سنین هستند.

با توجه به ایجاد حس مذهبی در کودکان، حدود 2-3 سالگی، همین سن، بهترین زمان برای آموزش ارزش‌های دینی است. آموزش دوست داشتن خدا، محبت پیامبر گرامی (ص) و اهل بیت (ع) و صلوات بر آنان، آغاز کار با نام خدا، شکر خداوند و سپاسگزاری از نعمت‌های او، آموزش‎های مناسب این سن هستند. دلیل تأکید بر این‌گونه آموزش‌ها در این سن، ذهن و دل پاک کودک و فطرت خداجویی او است. بر اساس فرمایش رسول گرامی اسلام (ص)، آنچه کودک در این سن می‌آموزد، مانند نقش کندن بر سنگ است که به سختی از بین می‌رود.

باید دقت داشت که سنین زیر هفت سال، سنین آموزش‌های رسمی و کلاسیک نیست. آموزش‌های زیر 7 سال، باید غیر رسمی (در قالب بازی، شعر، سرود، قصه، بازی با کلمات و ...)، قطره‌ای و تدریجی باشد. هفت سال اول زندگی کودک، دوران بازی و شادابی او است و آموزش‌های سخت و فشرده را می‌توان با ورود کودک به دوره آموزش‌پذیری (7 سال دوم زندگی) آغاز کرد.

دلیل سفارش امام باقر و امام صادق (ع) بر تدریجی بودن آموزش در 7 سال اول زندگی کودک، همین امر مهم است که فرمودند: «در 3 سالگی «لا اله الا الله»، در 4 سالگی «صلی‎الله علی محمد و اله»، در 5 سالگی، آموزش قبله و سجده و در 7 سالگی، نماز را به او بیاموزید.»


منابع: «نسیم مهر (3)» نوشته حسین دهنوی، انتشارات خادم‎الرضا (ع)، چاپ 31، 1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 22 آذر 1395
تعداد بازدید: 5900 بار