برونشیت

عمل تنفس شامل دو مرحله دم و بازدم است. وقتی انسان عمل دم را انجام می‌دهد، هوا به پایین و به درون نای، مجاری هوا و ریه‌های او مکیده می‌شود. در آن‌جا اکسیژن هوا جذب خون می‌شود و جریان خون، آن را به تمام نقاط بدن می‌رساند.

دستگاه تنفسی کودکان در معرض ابتلا به بیماری‌های مختلفی قرار دارد که برخی از رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از: عفونت سینه، خروسک، برونشیت، سینه‎پهلو و آسم.

در بیماری‌‌های عفونی علائمی وجود دارد که در صورت بروز آن‌ها، باید احساس خطر کرد. این علائم که به‎عنوان علائم اضطراری از آن‌ها نام برده می‎شود، در همه بیماری‌های عفونی باید مورد توجه قرار گیرد:

علائم اضطراری

اگر کودک به یک بیماری عفونی مبتلا شده است و یکی از علائم زیر را دارد، باید به پزشک مراجعه شود:
  • خواب‎آلودگی و کسالت غیرمعمول و رو به افزایش
  • سردرد یا خشک شدن گردن
  • تشنج
  • جوش یا نقطه‌های قرمز تیره یا کبودرنگ روی پوست

عفونت سینه

پس از مبتلا شدن کودک به سرماخوردگی و آنفولانزا، در صورتی‌که عفونت به پایین و به سمت ریه‌ها پخش شود، کودک دچار عفونت سینه خواهد شد.
عفونت سینه علائم دیگری مانند تنفس دشوار و بالا آوردن خلط دارد اما تنفس با کمی صدای خس‌خس در کودکان کوچکی که سرماخورده یا مبتلا به آنفولانزا شده‌اند، طبیعی است چون مجاری تنفسی آن‌ها بسیار باریک است و در صورت بیمار شدن کودک و با تورم نیز باریک‌تر می‌شود. بنابراین ممکن است این نشانه به تنهایی دلیلی بر 
عفونت نباشد. گاه عفونت سینه به‎دلیل سرخک یا سیاه‎سرفه ایجاد می‌شود.

نوزادان زیر یک سال و کودکانی که مبتلا به بیماری‎های مزمن سینه مانند آسم هستند، مستعد ابتلا به عفونت سینه نیز می‌باشند.
کودکانی که والدین آن‎ها سیگار می‌کشند، نسبت به کودکانی که والدین آن‎ها سیگار نمی‌کشند، احتمال بیشتری برای ابتلا به عفونت سینه دارند.

خروسک

خروسک التهاب حنجره است که موجب تورم آن شده و تنفس را برای کودک دشوار می‌سازد. حملات خروسک شب‌ها اتفاق می‌افتد و معمولاً حدود دو ساعت طول می‌کشد. علائم آن عبارتند از: تنفس دشوار، بیرون آمدن یک صدای بلند مانند صدای خروس هنگام عمل دم، سرفه با صدایی شبیه پارس کردن.

اقدامات لازم در منزل

  • آرامش خود را حفظ کنید و به کودک، قوت قلب بدهید. ممکن است کودک خیلی ترسیده باشد و این ترس، تنفس را برایش دشوارتر می‌سازد.
  • کودک را به درون حمام ببرید و با باز کردن شیر آب داغ، فضای حمام را پر از بخار آب کنید. هوای مرطوب به او کمک می‌کند که راحت‌تر نفس بکشد. هم‌زمان یک دستگاه بخور سرد در اتاقش بگذارید تا هوا را مرطوب سازد.
  • با استفاده از چند بالش تکیه‌گاه او را کمی بالا بیاورید یا او را روی پاهایتان بنشانید. در این حالت او راحت‌تر نفس خواهد کشید.
  • همچنین می‌توانید لباس گرم به کودک بپوشانید و به مدت 5 الی 10 دقیقه او را به بیرون از منزل ببرید تا هوای سرد و مرطوب را تنفس کند. این روش در درمان خروسک، شگفت‌انگیز است.

مراجعه به پزشک
اگر کودکتان به سختی نفس می‌کشد یا اگر حدس می‌زنید به خروسک مبتلا شده است، هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

جسم خارجی 2

برونشیت

برونشیت التهاب جداره مجرای تنفسی است که به ریه‌ها منتهی می‌شود. ممکن است به دنبال سرماخوردگی، آنفولانزا یا گلودرد، عفونت به سمت پایین سرایت کرده و عامل این بیماری شده باشد. حال کودک تقریباً خوب است و احساس بیماری نمی‌کند اما اگر سرفه‌های او شب‌ها بدتر می‌شود، ممکن است مانع خوابیدن او شود. علائم آن عبارتند از: سرفه‌های خش‌دار، تنفس صدادار، تب خفیف و آبریزش بینی.

اقدامات لازم در منزل

  • با خواباندن کودک روی پاهایتان به‌صورت دَمَر و زدن به پشت کودک، سعی کنید صدای خس‌خس تنفس او را آرام و خلط ریه‌هایش را تخلیه کنید.
  • دمای بدن کودک را اندازه بگیرید، اگر بالا بود، به او داروی حاوی استامینوفن مخصوص کودک و مقداری مایعات بدهید.
  • هنگام خواب، با قرار دادن چند بالش در پشت کودک، تکیه‌گاه او را بالا بیاورید.
  • تا زمانی که کودکتان بهبود پیدا نکرده است، او را داخل اتاق گرم (اما نه خیلی خفه و گرم) نگه دارید.

مراجعه به پزشک
 
اگر کودک هر کدام از علایم اضطراری ذکر شده را داشت و اگر گمان می‌کنید که به برونشیت مبتلا شده است، باید هر چه سریع‎تر به پزشک مراجعه کرد. در صورت مشاهده موارد زیر، مراجعه مجدد داشته باشید:

  • پس از گذشت دو روز، بهتر نشده است.
  • هنگام سرفه، خلط زرد مایل به سبز، بالا می‌آورد.

پزشک احتمالاً داروی ضد سرفه تجویز خواهد کرد که به خواب کودک کمک کند و اگر تشخیص دهد کودک به عفونت ثانویه‌ای نیز مبتلا است، آنتی‌بیوتیک تجویز خواهد کرد.

تب

سینه‌پهلو

سینه‌پهلو یک نوع التهاب ریه است که موجب اشکالات تنفسی می‌شود. علت بروز آن در کودکان کوچک، تقریباً همیشه سرایت عفونت در اثر سرماخوردگی و آنفولانزا است. بنابراین معمولاً عامل ویروسی دارد و نه باکتریایی.

گاهی سینه‌پهلو در نتیجه پریدن مقدار ناچیز غذا به درون ریه‌ها و التهاب و عفونت آن‎ها ایجاد می‌شود. سینه‌پهلو یک بیماری جدی است اما اغلب کودکان سالم حتی آن‌هایی که زیر یک سال سن دارند، طی حدود یک هفته، کاملاً بهبود پیدا می‌کنند.
علائم این بیماری عبارتند از: تحلیل رفتن و ضعف در کودک بیمار، تب، سرفه‌های خشک، تنفس سریع، تنفس دشوار یا صدادار.

اقدامات لازم در منزل

  • کودک را در تخت بخوابانید و با بالش‌های اضافی تکیه گاه او را بالا بیاورید. این کار به او کمک می‌کند تا راحت‌تر نفس بکشد.
  • دمای بدن کودک را اندازه بگیرید و اگر بالا بود، به او داروی حاوی استامینوفن مخصوص کودک و بدون آسپرین بدهید.
  • مقدار زیادی مایعات به کودک بدهید. مخصوصاً اگر تب کودک بالا رفت، به او آب سرد بدهید.

مراجعه به پزشک
 
اگر هر یک از علائم اضطراری مذکور در کودک مشاهده شد، باید به پزشک مراجعه کرد و اگر گمان می‌کنید کودک مبتلا به سینه‌پهلو شده است، هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.
پزشک نحوه پرستاری از کودک را شرح می‌دهد. اگر عفونت از نوع باکتریایی باشد، ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند و اگر حال کودک خیلی بد باشد، برای درمان سریع‌تر، او را به بیمارستان اعزام می‌کند.

آسم 1

آسم

آسم، التهاب مکرر مجاری ریز هوا است که به ریه‌ها منتهی می‌شوند. در این بیماری تنفس و به‎ویژه بازدم بسیار دشوار می‌شود. یک دلیل به‎وجود آمدن آن، ممکن است حساسیت (آلرژی) باشد، اما اکثر افراد مبتلا به این بیماری، آلرژی ندارند.
آسم خفیف بسیار شایع است و با بافزایش سن کودک، از بین می‌رود. علائم آسم عبارتند از:

  • سرفه کردن به ویژه شب‌ها و پس از فعالیت
  • صدای خس‌خس خفیف و تنگی نفس به‎ویژه در دوره سرماخوردگی
  • حملات شدید تنگی نفس که با عمق کم و دشوار شدن تنفس همراه است.
  • احساس خفگی طی حملات
  • رنگ‎پریدگی و تعریق طی حملات
  • کبودی دور لب‌ها طی حملات شدید

اقدامات لازم در منزل

  • آرام باشید و به کودک قوت قلب بدهید. اگر قبلاً دچار حمله شده است، هر دارویی را که پزشک برایش تجویز کرده به او بدهید. اگر بی‎اثر بود، با اورژانس تماس بگیرید.
  • کودک را روی پاهایتان بنشانید، یک کوسن کوچک روی پاهایش بگذارید تا بتواند به آن تکیه کند و خم شود. این کار تنفس را برای او راحت می‌سازد. او را محکم بغل نکنید و بگذارید هرطور راحت‌تر است، بنشیند.
  • اگر کودک ترجیح داد که روی زمین بنشیند، چیزی در اختیارش بگذارید که دست‌هایش را روی آن قرار دهد، مثلاً یک میز یا چند بالش روی یکدیگر تا با تکیه بر آن بتواند به جلو خم شود.
مراجعه به پزشک
 اگر نخستین بار است که حمله به کودک دست داده یا فکر می‎کنید که کودک مبتلا به آسم است، هر چه سریع‎تر به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است برای رفع التهاب و جلوگیری از خس‌خس در تنفس، دارو (اسپری تنفسی) تجویز کند. در صورت حمله شدید، ممکن است کودک را به بیمارستان اعزام کند.
منابع: «همه مادران سالم می‎مانند اگر ...» نوشته الیزابت فنویک، ترجمه زهرا اسدی، نشر اسماء، چاپ سوم، 1393 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 08 اسفند 1395
تعداد بازدید: 6882 بار