بارداری 9

ازدواج و بچه‌دار شدن، هر دو، زمان خاصی دارند. آن‌گاه که در بهار انجام گیرند، باعث طراوت و نشاط در زندگی می‌شوند و بر عشق و صفای زندگی می‌افزایند، اما اگر در زمان مناسب انجام نشوند، نتیجه مناسب به دست نمی‌آید.
همسرانی که فرزندی سالم‌تر و باهوش‌تر می‌خواهند، باید در بهار بارداری و در زمان مناسب آن، اقدام به بچه‌دار شدن نمایند.

به گفته متخصصان، دختر بچه‌ها در هنگام تولد، بالاترین میزان تخمک‌ها، یعنی حدود یک میلیون تخمک، برای باروری دارند و وقتی به سن بلوغ می‌رسند، این میزان به حدود سیصد هزار تخمک، کاهش می‌یابد.
نکته قابل تأمل این است که در طول زندگی یک زن، از این تعداد، تنها حدود سیصد تخمک در دوره فعالیت تخمدان‌ها، آزاد می‌شود و امکان باروری می‌یابد. با این احتساب، خانم‌ها از دوران بلوغ تا یائسگی، حدود 25 سال، توانایی باروری دارند اما برای داشتن یک باروری خوب، سن مادر نباید بسیار پایین و یا بسیار بالا باشد.
بنابراین دوره سنی «مناسب» برای بارداری، 18 تا 35 سالگی و «بهترین» دوره سنی بارداری نیز بین 20 تا 30 سالگی است.
تحقیقات زیادی در خصوص سن مناسب بارداری در ایران و سایر کشورهای دنیا انجام شده که نتایج این بررسی‌ها، 24 سالگی را اوج توانایی باروری در زنان و «بهار بارداری» نشان داده است. 
بر اساس این بررسی‌ها، خطر سقط جنین در زنان 20 تا 24 ساله، فقط 10 درصد است، در حالی که در سنین 35 تا 39 سالگی، به 18 درصد افزایش می‌یابد و این احتمال در زنان 45 ساله، به 34 درصد می‌رسد.

خطرات بارداری در سنین پایین

خانم‌هایی که در دوره سنی 15 تا 19 سالگی زایمان می‌کنند، در مقایسه با خانم‌هایی که بین 20 تا 30 سالگی زایمان می‌کنند، با خطرات بیشتری مواجه هستند. این خطرها در خانم‌های زیر 17 سال، به شدت افزایش می‌یابد.

خانم‌های کم‌سن، در مقایسه با خانم‌هایی که در دوره سنی مناسب بارداری قرار دارند، بیشتر در معرض بیماری و ابتلا به مسمومیت دوران بارداری هستند اما مراجعه منظم به پزشک و سالم نگهداشتن بدن مادر، این مخاطرات را کاهش می‌دهد.

خطرات بارداری در سنین بالا

سن باروری

عوامل مختلفی نظیر افزایش سن ازدواج، ادامه تحصیل و ترس از دست دادن موقعیت‌های شغلی برای زنان، ترس از هزینه‌های زندگی و شرایط نامناسب اقتصادی برخی از خانواده‌ها، موجب شده است که بسیاری از زوج‌های جوان در سنین مناسب، از بارداری، اجتناب نمایند. به همین دلیل، احتمال بچه‎دار شدن تعداد زیادی از این افراد، کاهش می‎یابد.

عوامل مختلفی نظیر ژنتیک، ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت، عدم تخمک‌گذاری به موقع، بروز انواع عفونت‌ها، اضطراب، چاقی مفرط، عوامل محیطی و شغلی، استفاده از مواد شیمیایی در بلندمدت، استعمال سیگار و نظایر آن، در بارور شدن زنان و مردان مؤثر است اما بسیاری از متخصصان معتقدند که با وجود یکی از موانع مذکور، احتمال ناباروری در زوج‌هایی که در سنین بالاتر، تصمیم به بارداری می‌گیرند، بیشتر است. در صورتی که اگر در سن مناسبی تصمیم به بارداری بگیرند، بسیاری از موانع ناشی از ناباروری، قابل پیشگیری و درمان است.

در فاصله بین 29 تا 35 سالگی، میزان باروری کاهش می‎یابد. در سن بالا، تعداد تخمک‌های تازه و با قابلیت باروری، کم می‌شود و تخمک‌ها بسیار سریع‌تر از گذشته، رها می‌شوند و فرصت و زمان لقاح، کم می‌شود.
با افزایش سن و نزدیک شدن به سن یائسگی، نظم عادت ماهیانه، به هم خورده و همواره، نامنظم شدن آن، یکی از عوامل ناباروری است.
ممکن است با بالا رفتن سن، بافت رحم نازک‌تر شود و توانایی کمتری برای نگهداری تخم لقاح یافته را داشته باشد. همچنین ترشحات واژن، کمتر و غلظت آن بیشتر می‎شود، به گونه‌ای که دیگر اسپرم قدرت حرکت و شنا در این مایع را ندارد.

به گفته متخصصان، باروری در سنین بالاتر از سی‎سالگی، می‌تواند علاوه بر بروز انواع مشکلات روحی و روانی نظیر افسردگی، به برخی مشکلات فیزیکی و جسمانی، مانند کاهش باروری در نتیجه پیرتر شدن تخمک‌ها، بروز انواع اختلالات کروموزومی و ناهنجاری‌های ژنتیکی مانند سندرم داون، بالا رفتن انواع مشکلات و بیماری‌های رحم، احتمال بروز زایمان‌های زودتر از موعد و تولد نوزاد نارس، افزایش احتمال ابتلا به دیابت حاملگی و فشار خون بالا، از دست رفتن انواع موقعیت‌های اجتماعی و شغلی برای مادران و افزایش فاصله سنی بین فرزندان و والدین، منجر شود.

احتمال سقط جنین و عوارض مرتبط با بارداری نیز با افزایش سن، بیشتر می‌شود. یک زن سی‎وپنج ساله، بیشتر از یک زن جوان‎تر، دچار بارداری خارج رحمی می‌شود و همچنین احتمال سزارین برای زنان بالای سی‎وپنج سال، بیشتر است چون از یک طرف، احتمال اینکه جنین در رحم، وضعیت نامناسبی داشته باشد، بیشتر می‌شود و از سوی دیگر، بافت عضلانی لگن و دهانه رحم، به ویژه در مادران سن بالا و بارداری‌های اول، سفت‌تر و محکم‌تر است.
محققان معتقدند که زنان سی‎وپنج ساله و بیشتر، نیاز به مراقبت‌های بیشتری در دوره بارداری دارند. به ویژه اگر تمایل به داشتن بیش از یک فرزند داشته باشند. 

احتمال دوقلوزایی در زنان 35 تا 39 ساله نیز بسیار بیشتر است. هرچه بارداری بیشتر به تأخیر بیفتد و سن زن بالاتر برود، احتمال وقوع آن کاهش می‎یابد. بارداری در چهل سالگی، یعنی چند سال پیش از یائسگی، یعنی کاهش تعداد تخمک‌ها که این با افزایش مشکلات کروموزومی، همراه است و خطر سقط و نقایص جنینی از پیامدهای آن است. بین تخمک‌های تولید شده در اوایل چهل سالگی تا اواسط و حتی اواخر آن، تفاوت آشکاری وجود دارد. همچنین بعد از چهل سالگی، احتمال درمان ناباروری با تخمک‌های خود زن، بسیار کم می‌شود و نیاز به درمان‌های کمکی و استفاده از تخمک‌های اهدایی، بیشتر می‌گردد.

تذکر مهم

موارد ذکر شده به این دلیل است که به مادران عزیز در انتخاب بهترین زمان بارداری کمک شود و منظور این نیست که اگر زوجی فرزندی ندارند و یا فرزند دیگری می‌خواهند، به خاطر سن بالا، از بارداری خودداری نمایند، بلکه در صورت ضرورت  باروری در سنین بالا نیز، با توکل بر خداوند و داشتن آمادگی بدنی و روحی و همچنین با بهره‌گیری از مشورت و نظارت پزشک، امکان تولد فرزند سالم و باهوش، وجود دارد اما مراقبت‌ها و حساسیت‌های بیشتری باید در این زمینه صورت گیرد.

منابع: «دوران بارداری و پرورش نوزاد و شیرخوار» نوشته جمعی از محققین مرکز تحقیقات رایانه‎ای حوزه علمیه اصفهان، انتشارات مرکز تحقیقات رایانه‎ای حوزه علمیه اصفهان، چاپ دوم، 1393 . «سرچشمه تربیت» نوشته محمدعلی قاسمی، انتشارات نورالزهراء (س)، چاپ ششم، 1392 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 13 بهمن 1395
تعداد بازدید: 15685 بار