کمکی 3گاهی به دلایلی برای کمک به زایمان، نیاز به کمک و مشارکت پزشک وجود دارد. در این زمان، از روش‌های خاصی برای کمک به تولد نوزاد استفاده می‌شود که عبارتند از: القای زایمان، اپیزیوتومی، استفاده از انبر یا مکش.

  • القای زایمان

در مواقعی که مدتی از تاریخ تعیین‎شده برای زایمان می‎گذرد و جنین تحت فشار قرار گرفته یا جفت، در حال از بین‎رفتن است یا زمانی که مادر به فشار خون بالا یا عارضه دیگری مبتلا باشد که برای او یا نوزاد، خطرناک است، از  روش القای زایمان استفاده می‌شود.
در این روش، زایمان به صورت مصنوعی شروع شده که به روش‌های متفاوتی در بیمارستان‌های مختلف انجام می‌شود.

معمولاً روش القاء را از قبل یرنامه‌ریزی می‌کنند و از مادر می‌خواهند تا به بیمارستان مراجعه کند. اگر دهانه رحم باز نشده باشد، پزشک، پیش از القاء، ماده ژل مانندی را که حاوی پروستاگلاندین است، برای نرم‎کردن رحم و کمک به باز شدن آن وارد می‌کند. سپس القای زایمان ممکن است به یکی از این دو روش صورت بگیرد:

1- پاره‎کردن کیسه آب: پزشک با استفاده از وسیله مخصوص که از گردن رحم عبور می‌دهد، سوراخ کوچکی در کیسه آب اطراف جنین ایجاد می‌کند. این کار اغلب بدون درد است و معمولا‍ً بلافاصله پس از پاره شدن غشاء کیسه آب، زایمان آغاز می‌شود.

2- تزریق هورمون: تزریق هورمونی مانند اوکسیتوسین که باعث انقباض رحم می‌شود. این هورمون از طریق تزریق وریدی در بازوی مادر و به میزان مشخصی وارد جریان خون می‌گردد. گاهی از این روش را برای تسریع روند آهسته زایمان یا زایمانی که کاملا‍ً متوقف شده، استفاده می‎شود.
با تزریق هورمون مصنوعی، زایمان با یک فشار ناگهانی آغاز می‌شود، بنابراین به احتمال زیاد، به مسکن نیاز می‌شود.

  • اپیزیوتومی

در مواردی که نوزاد از سمت باسن خود متولد می‌شود، سر بزرگی دارد، نارس است و یا تحت فشار قرار گرفته، زن زائو در کنترل زور زدن خود، مشکل داشته باشد یا پوست ناحیه اطراف مهبل به قدر کافی ارتجاع نیافته باشد، اپیزیوتومی انجام می‌شود.
در این روش که در برخی از بیمارستان‌ها بیشتر انجام می‌گردد، در نقطه اوج یک انقباض، با یک برش کوچک که از مهبل به یک سمت انجام می‌دهند، دهانه مهبل را بزرگتر می‌کنند تا از هرگونه پارگی هنگام تولد نوزاد پیشگیری شود. برای پیشگیری از اعمال اپیزیوتومی یا پارگی، مادر باید یاد بگیرد که چطور عضلات کف لگن خود را شل کند و هنگام به دنیا آمدن نوزاد، در وضعیت قائم قرار بگیرد.

در اکثر اوقات به ناحیه کف لگن، ماده بی‌حس کننده موضعی تزریق می‌شود اما گاهی هیچ فرصتی برای تزریق ماده بی‌حسی وجود ندارد، اما ارتجاع بافت‌ها خود موجب بی‌حسی آن‌ها می‌شود.
بخیه‎زدن اپیزیوتومی مدتی طول می‌کشد چون باید لایه‌های مختلف پوست و عضله‌ها با دقت به هم دوخته شوند. این کار دردناک است و ممکن است نیاز به تزریق ماده بی‌حسی بیشتری باشد. بخیه‌ها پس از مدتی، جذب پوست می‌شوند، بنابراین نیازی به کشیدن آن‌ها نیست.

احساس ناراحتی و سوزش پس از اپیزیوتومی طبیعی است اما اگر عفونتی به وجود آید، درد بسیار تشدید خواهد شد. زخم حاصل، پس از 10 تا 14 روز بهبود می‌یابد اما در صورت احساس سوزش به مدت بیشتر، باید با پزشک مشورت کرد. معمولا‍ً میزان درد در پارگی‌های طبیعی کمتر است.

کمکی 4
  • زایمان به کمک انبر یا مکش

وقتی به دلایلی مانند بزرگ‎بودن سر نوزاد، مادر قادر به بیرون فرستادن او نباشد، مادر یا نوزاد تحت فشار یا ناراحتی زیاد قرار بگیرند، نوزاد با باسن به دنیا بیاید یا نارس باشد، از زایمان همراه با کمک استفاده می‌گردد. در این حالات، استفاده از انبر از وارد شدن فشار به سر نوزاد و مسیر زایمان جلوگیری می‎کند.

از انبر تنها وقتی استفاده می‌شود که دهانه رحم کاملاً باز شده و سر نوزاد داخل لگن قرار گرفته باشد اما گاهی که زایمان خیلی طولانی شده ولی دهانه رحم کاملاً باز نشده باشد، از مکش استفاده می‎کنند.

استفاده از انبر: احتمال دارد در ناحیه عضلات کف لگن، ماده بی‎حسی تزریق کنند و یک برش اپیزیوتومی انجام دهند.
پزشک انبر را در دوطرف سر نوزاد قرار می‎دهد و به آرامی او را بیرون می‌کشد. مادر می‌تواند با زور زدن به این کار کمک کند. با بیرون‎آمدن سر، بقیه بدن او به‎طور طبیعی از رحم خارج می‌شود.
ممکن است انبر در دو طرف سر نوزاد آثار کبودی و فشار ایجاد کند اما این آثار برای او خطری ایجاد نمی‌کنند و پس از چند روز از بین می‌روند.

استفاده ازمکش: در این روش یک کاسه پلاستیکی کوچک را که به یک پمپ مکش متصل است، از راه واژن عبور می‌دهند و به سر نوزاد متصل می‌کنند. همزمان با زور دادن مادر، نوزاد به آرامی از مجرای زایمان بیرون کشیده می‎شود.
مکش ممکن است موجب تورم و کبودی سر نوزاد شود که این آثار به تدریج محو می‌شوند.

منابع: «همه مادران سالم می مانند اگر ...» نوشته الیزابت فنویک، ترجمه زهرا اسدی، نشر اسماء، چاپ سوم، 1393 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 12 تیر 1396
تعداد بازدید: 43211 بار