با توجه به مراحل زایمان طبیعی که دو مرحله آن در  «مرحله اول زایمان؛ علائم و راهکارها» و «مرحله دوم زایمان طبیعی؛ علائم و راهکارها» توضیح داده شد. در ادامه، مرحله سوم زایمان که شامل تولد نوزاد و خروج جفت از رحم است، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مراحل زایماناکنون نقطه اوج زایمان فرارسیده و نزدیک است که نوزاد متولد شود.
ممکن است مادر بخواهد بیرون آمدن نوزاد از نوزاد را لمس کند، این کار بسیار هیجان‌انگیز است.
با در آغوش گرفتن نوزاد، هم احساس آرامش جسمی عمیق و هم احساس حیرت، هیجان و محبت فراوان نسبت به نوزاد، به مادر دست می‌دهد.

مراحل تولد نوزاد

  1. سر نوزاد به خروجی مهبل نزدیک می‌شود تا سرانجام به عضلات کف لگن فشار وارد می‌کند و در آن قسمت یک برآمدگی دیده می‌شود. خیلی زود سر نوزاد دیده می‌شود که با هر انقباض، کمی به بیرون رانده شده و با فروکش کردن انقباض‌ها، اندکی به عقب سر می‌خورد. این امر، بخش طبیعی از روند تولد است و مادر نباید ناامید شود.
  2. وقتی بالای سر نوزاد نمایان شد، پزشک یا ماما از مادر می‌خواهد که زور نزند، زیرا اگر سر نوزاد با سرعت بیرون بیاید ممکن است پوست پاره شود. بنابراین مادر باید خود را شل کند و برای چند ثانیه، نفس‌نفس بزند. اگر خطر پارگی جدی وجود داشته باشد یا نوزاد تحت فشار باشد، ممکن است اپیزیوتومی انجام شود. وقتی سر نوزاد از مهبل بیرون می‌آید، این ناحیه تیر می‌کشد اما این درد خیلی کوتاه است چون کشیدگی زیاد بافت‌ها، موجب بی‌حسی آن‎ها می‌شود.
  3. سر نوزاد در حالتی که صورتش به سمت پایین است، بیرون می‌آید. پزشک بررسی می‌کند که بند ناف، به دور گردن نوزاد پیچیده نشده باشد که در این صورت، معمولاً می‌توان وقتی بدن نوزاد بیرون آمد، آن را از بالای سر او کنار زد. سپس نوزاد سرش را به یک سمت می‌چرخاند تا در راستای شانه‌هایش قرار بگیرد. ماما، چشم‌ها، بینی و دهان او را تمیز می‌کند و در صورت لزوم، به‎وسیله لوله لاستیکی، مایع موجود در قسمت فوقانی مجاری تنفسی او را با مکش، بیرون می‌کشد.
  4. طی دو انقباض بعدی، نوزاد به بیرون سر می‌خورد. معمولاً ماما زیر بغل نوزاد را گرفته، او را بیرون می‌کشد و روی شکم مادر می‌گذارد. بند ناف هنوز بریده نشده است. رنگ پوست نوزاد، در ابتدا کبود به‎نظر می‌رسد. ممکن است بدنش پوشیده از ماده چسبناک خاکستری‎رنگی باشد که رگه‌هایی از خون در آن دیده می‌شود و احتمالاً گریه می‌کند. معمولاً بند ناف را در این مرحله، قطع می‌کنند. پزشک برای اطمینان از اینکه نوزاد می‌تواند به‎راحتی نفس بکشد، ممکن است مجاری تنفس او را دوباره تمیز کند.
زایمان 10

کنترل سلامتی نوزاد حین زایمان

طی زایمان، ضربان قلب نوزاد به‎طور منظم کنترل می‌شود تا با مشاهده کوچکترین مشکل، اقدامات لازم انجام شود. این کار از دو طریق می‌تواند انجام شود:

  1. گوشی پزشکی دستی: پزشک یا پرستار در فواصل منظمی طی زایمان، این دستگاه را روی شکم مادر قرار می‌دهد تا ضربان قلب جنین را بشنود.
  2. مراقبت الکترونیکی جنین (EFM): در این روش، ضربان قلب جنین و موج انقباض‌های مادر با استفاده از تجهیزات الکترونیکی پیچیده‌ای ثبت می‌شود. در برخی از بیمارستان‌ها، زنان باردار را به‎طور مرتب، با این دستگاه، تحت نظارت قرار می‌دهند اما برخی دیگر، در فواصل زمانی معینی و در حالت‌های زیر این کار را انجام می‌دهند:
  • القای زایمان انجام شده باشد.
  • بی‌حسی اپیدورال انجام شده باشد.
  • مادر، عارضه یا شرایط خاصی داشته باشد که برای او یا جنین، خطرناک باشد.
  • جنین در فشار و رنج باشد.

این روش چه خارجی انجام شود و چه داخل رحمی، معمولاً دردناک نیست اما در حین انجام آن، مادر محدودیت‌هایی در حرکت کردن خواهد داشت. این روش هیچ خطری برای مادر و نوزاد ندارد.

مرحله سوم زایمان

تا وقتی که جفت بیرون نیامده، زایمان تمام نشده است. جدا شدن جفت از دیواره رحم، معمولاً خیلی سریع اتفاق می‌افتد و چند ثانیه بیشتر طول نمی‌کشد اما گاهی این مرحله تا نیم‎ساعت به طول می‌انجامد.
در این مرحله، از شدت انقباضات کاسته می‌شود. شاید لازم باشد مادر کمی با فشار آن را از بدن خود بیرون براند اما این فشار نسبت به آنچه برای به دنیا آوردن نوزاد انجام می‌داد، بسیار ناچیز است.

ماما با یک دست، شکم مادر را به آرامی به سمت پایین فشار می‌دهد و با دست دیگر، بند ناف را که از یک سو هنوز به جفت متصل است، می‌گیرد تا به بیرون آمدن جفت کمک کند.
گاهی برای تسریع این مرحله، اکسیتوسین تزریق می‌شود. ماما باید اطمینان حاصل کند که تمام جفت، از رحم خارج شده است چراکه اگر بخشی از آن در رحم باقی بماند، بعدها منجر به خونریزی‌های شدید خواهد شد.

پس از تولد

پس از تولد نوزاد، بدن مادر را تمیز می‌کنند و پزشک هر گونه پارگی یا برش جراحی را بخیه می‌کند.
سپس قد و وزن نوزاد را اندازه می‌گیرد و وجود هرگونه ناهنجاری را بررسی می‌کند.
گاهی در این مرحله به نوزاد ویتامین K تزریق می‌کنند تا از وجود نوعی ناهنجاری نادر که موجب خونریزی می‌شود، پیشگیری کنند.

منابع: «همه مادران سالم می‎مانند اگر ...» نوشته الیزابت فنویک، ترجمه زهرا اسدی، نشر اسماء، چاپ سوم، ۱۳۹۳ .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 22 اسفند 1395
تعداد بازدید: 22766 بار