nullتمامی نوزادان در معرض خطر ناپایداری درجه حرارت بدن هستند چون توانایی آن‎ها برای تنظیم دمای بدن هنوز به صورت کامل تکامل نیافته است.
میزان سطح بدن به توده بدنی یک نوزاد، چهار برابر یک فرد بزرگسال است، درحالی‎که توانایی افزایش تولید گرما فقط یک‎سوم فرد بزرگسال است. بنابراین هنگامی‎که نوزادان در معرض سرما یا گرما قرار می‎گیرند، سریع‎تر از بزرگسالان دمای بدن آنان کاهش یا افزایش می‎یابد.

کاهش درجه حرارت بدن (هیپوترمی)

به کاهش درجه حرارت زیر بغل کمتر از 36.3 درجه سانتی‎گراد، هیپوترمی می‎گویند.
در مواردی که کاهش درجه حرارت خفیف باشد (36.3-36)، تنه بیمار گرم و انتهاها سرد است و هنگامی‎که درجه حرارت به کمتر از 36 درجه سانتی‎گراد افت می‎کند، به‎تدریج تنه بیمار نیز سرد می‎شود.

علائم و نشانه‎ها

  • بی‎حالی و کم‎شدن فعالیت نوزاد
  • گریه ضعیف
  • مکیدن ضعیف
  • پوست مشبک

در موارد پیشرفته، تنفس کند و نامنظم، کاهش تعداد ضربان قلب، قطع تنفس، خونریزی ریه، خونریزی مغز، کاهش حجم ادرار، سفتی پوست دیده می‎شود و نهایتاً در صورت عدم توجه و درمان به‌‎موقع، کاهش شدید درجه حرارت بدن نوزاد می‎تواند منجر به مرگ او شود.

نوزاد به دو دلیل دچار کاهش درجه حرارت بدن می‎شود:

  • سرد نگه داشتن نوزاد: می‎تواند ناشی از قرار دادن نوزاد در محیط سرد، مجاورت وی با اجسام سرد و یا تأخیر در خشک نمودن بدن نوزاد باشد.
  • عفونت: بعضی از نوزادان دچار عفونت، دچار هیپوترمی می‎شوند.

چگونگی پیشگیری از افت درجه حرارت بدن نوزاد

  • درجه حرارت اتاق را در محدوده 28-25 درجه سانتی‎گراد حفظ نمایید.
  • استفاده از لباس کامل برای نوزاد
  • قرار گرفتن نوزاد و مادر در کنار هم و برقراری تماس پوست با پوست نوزاد و مادر
  • تغذیه نوزاد با شیر مادر
  • اجتناب از قراردادن نوزاد روی سطوح سرد و کنار پنجره
  • نوزاد در معرض مستقیم هوای سرد قرار نگیرد.
  • تعویض هرچه سریع‎تر پوشک، ملحفه و لباس خیس نوزاد
  • استحمام نوزاد حداکثر 3-2 بار در هفته
  • کنترل مرتب درجه حرارت اتاق و نوزاد (حداقل روزی 3 بار)

نکته:از آنجا که احتمال هیپوترمی در نوزادان نارس، نوزادان با وزن کم و سن حاملگی پایین بیشتر است و با توجه به احتمال ایجاد هیپوترمی در این نوزادان به‎خصوص در ساعات اولیه پس از تولد، پرستاران باید به آمادگی‎های قبل از زایمان توجه داشته باشند. مثل: گرم کردن اتاق زایمان، ملحفه‎های گرم، قرار دادن نوزاد در محیط گرم، دور کردن ملحفه‎های خیس از نوزاد، پوشاندن لباس گرم و کلاه و جوراب و استفاده از پتوی گرم.

nullدرمان هیپوترمی

  • تماس پوست با پوست مادر
  • تغذیه با شیر مادر
  • پوشش گرم و کافی
  • کنترل درجه حرارت بدن هر نیم ساعت
  • چنانچه درجه حرارت نوزاد کمتر از 36 درجه سانتی‎گراد باشد، درجه حرارت اتاق را تا 34-32 درجه سانتی‎گراد بالا ببرید.
  • در صورت عدم بهبود و یا درجه حرارت کمتر از 32 درجه سانتی‎گراد، در اسرع وقت به بیمارستان مراجعه نمایید.
  • اگر دمای بدن پس از برطرف کردن علل محیطی همچنان پایین بماند، باید عفونت به‎عنوان یکی از علل هیپوترمی مورد توجه قرار گیرد. 
  • این نوزادان باید در اسرع وقت در بیمارستان بستری شوند و تحت اقدامات تشخیصی و درمانی قرار گیرند.
منابع: «مراقبت از نوزاد نارس در منزل» نوشته محمود نوری شادکام و زهرا نوری شادکام، یزد، طب گستر، چاپ اول، 1393 . «شیوع هیپوترمی نوزادان» نوشته پروین پالیزیان، نسرین کاظمیان و فرید زائری، فصلنامه حیات، سال دهم، شماره 22، سال 1383 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 15 مرداد 1396
تعداد بازدید: 37191 بار