LALAEEدر بدو تولد، کودک قدرت صحبت‎کردن ندارد ولی به صدای حرف‎زدن دیگران، به‎ویژه مادرش (که در زمان جنینی و در رحم می‌شنیده)، توجه می‌کند. صداهایی که برای اولین‎بار از دهان کودک خارج می‌شود، مفهوم نیست ولی به‎تدریج شکل خاصی به خود می‌گیرد. در ابتدا کودک صداهایی مانند «با ـ با» و یا «دَ ـ دَ» می‎گوید و این آغاز صحبت‎کردن کودک است که از حدود چهار ماهگی شروع می‌شود. این صداها در اکثر مواقع مفهومی ندارند و چیز معینی یا تقاضای خاصی را بیان نمی‌کنند اما کودکان از گفتن این صداها لذت می‌برند و مرتب آن‎ها را تکرار می‌کنند.

در طی ماه‌های آینده، کودک به‎تدریج صداهای اطرافیان را تقلید می‌کند. در حدود نه‎ماهگی، کودک صداها را ترکیب می‌کند و مثلاً آن‎ها را به صورت «ا ـ در» یا «آب ـ ب» می‌گوید. کودک در 8 تا 9 ماهگی به اسم خود واکنش نشان می‌دهد و خود را می‌شناسد.

نکته مهم: بهترین کمک به زبان باز کردن کودکان، صحبت کردن مداوم با آن‌ها، گوش‎دادن به صحبت‌های آن‌ها و سپس واکنش نشان‎دادن مناسب است. زبان باز کردن کودک طبیعی به دو عامل بستگی دارد: اول تعداد کلماتی که کودک می‌شنود و دوم مقدار کمکی که از دیگران می‌گیرد.

برای کمک به زبان باز کردن کودک، توجه به موارد زیر، پیشنهاد می‎گردد:

  • برای کودک خود لالایی بخوانید. لالایی نقطه آغازین کمک به زبان باز کردن کودک است.
  • مستقیماً به کودک نگاه کرده و صحبت کنید.
  • در صحبت خود همیشه از کلماتی چون نام خود کودک یا وسایل مربوط به کودک استفاده کنید.
  • بازی با کلمات را با کودکان حتی پیش از آن‌که آن‌ها اولین کلمه خود را به زبان بیاورند، انجام دهید. یکی از این بازی‌ها این است که اشیاء اطراف کودک را به او نشان دهید و نام آن‌ها را بگویید. سپس کودک را تشویق به تکرار این کلمات کنید. مثلاً می‌توانید در هنگام لباس پوشاندن به کودک، نام لباس‌هایی را که به او می‌پوشانید، بگویید. نکته مهم این است که نام هر چیز را باید بلافاصله، به محض اشاره به آن بگویید چون اگر فاصله بیفتد، کودک فراموش می‌کند که این کلمه مربوط به چیست.
  • با کودک در مورد موضوعاتی که برایش جالب است مانند اسباب‌بازی مورد علاقه‌اش یا در مورد کاری که مشغول انجام آن است، صحبت کنید. همچنین صحبت در مورد کارهای روزمره ‌که در اطراف کودک اتفاق می‌افتد و تکرار صحبت در مورد آن‌ها، به کودک در یادگیری این کلمات کمک می‌کند. فقط سعی کنید بلند و رسا صحبت کنید.
  • در توضیح دادن به کودک، به زبانی صحبت کنید که برایش قابل فهم باشد و از حالات مختلف چهره و حرکات دست‌های خود کمک بگیرید.
  • کتاب‌ها و مجلات تصویری را به کودک نشان داده و نام اجسام و افراد آن را برایش تکرار کنید.
حرف زدن 10
  • برای کودک داستان بخوانید. البته لازم نیست از همان ابتدا یک کتاب را به‎طور کامل برای کودک بخوانید، باید به حوصله او نیز توجه کنید. از کتاب‌های ساده با نوشته‌‌های کم و عکس‌های جذاب و آشنا استفاده کنید و با بزرگتر شدن کودک، از او بخواهید که اشیاء آشنا در کتاب را به شما نشان بدهد. مثلاً بگویید: «توپ کو؟» یا «جوجو کو؟»
  • با گوش‎دادن به حرف کودک، او را به صحبت کردن بیشتر تشویق کنید.
  • سعی کنید زبان «من درآوردی» کودک خود را بفهمید. لازم نیست به‎طور مرتب اشتباهات او را تصحیح کنید چون این کار ممکن است او را از حرف‎زدن بترساند. بهتر است با تکرار تلفظ صحیح کلماتی که کودک اشتباه به‎کار می‌برد، تلفظ صحیح را به او آموزش دهید.
  • در هنگام صحبت کردن با کودک، به جای ایستادن و از بالا نگاه کردن به او، سعی کنید هم‎قد او شوید و به صورت چشم‎درچشم با او صحبت کنید.
  • شعرهای کودکانه و داستان‌های آهنگین را برای کودک تکرار کنید چون معمولاً کودکان کلماتی را که در ترانه‌ها می‌شنوند، به آسانی به خاطر می‌سپارند.
  • زمانی که کودک به دنبال کلماتی است که منظورش را برساند، به او فرصت دهید، صبور باشید و از قطع‎کردن حرف‌ کودک بپرهیزید. با صبر کردن، به کودک فرصت می‌دهید تا برای جملاتی که می‌سازد، از کلمات ذهن خود استفاده کند و این کار بهترین تشویق کودک برای صحبت کردن است.
  • حرف زدن 2اگر کودک هنگام بازی، با خود حرف می‌زند که غالباً نامفهوم است، در واقع مشغول تمرین حرف‎زدن است. هر چه او را در صحبت‌های نامفهوم‎اش بیشتر همراهی کنید، کودک به صحبت کردن بیشتر تشویق می‌شود.

چند مثال ساده برای اصلاح اشتباهات کودکان

  • اگر کودک می‌گوید: «آبه – آبه»، نگویید «آبه می‌خوای؟» بگویید: «آب می‌خواهی؟»
  • اگر کودک می‌گوید: «من دستشویی رفته باشم»، نگویید: «نه، رفته باشم، نیست، من رفتم». بگویید: «بله، شما دستشویی رفتید.»
  • اگر کودک به آب‌‌میوه اشاره می‌کند، نگویید: «من به تو چیزی نمی‌دم مگر این‌که بگی آب‌میوه»، بگویید: «آب‌میوه، تو آب‌میوه می‌خواهی.»
  • اگر کودک با حرکات سر و صورت به اسباب‌بازی‌اش اشاره می‌کند، نگویید: «آیا خرگوش صورتی خودت را می‌خواهی؟» بگویید:«آیا خرگوش صورتی خودت را می‌خواهی یا خرس آبی‌ات را؟»
منابع: «راهنمای بچه‎داری آسان»، نوشته هنگامه صدرایی، انتشارات نسیم فرهنگ، چاپ سوم، 1393 .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 16 مرداد 1396
تعداد بازدید: 33613 بار