بیش فعالی 9

در ادامه مطلب «بیش‎فعالی؛ تعریف و آسیب‎ها»، لازم است نشانه‌های کودکان بیش‎فعال، مورد بررسی قرار گیرد.

قبل از معرفی نشانه‌ها، باید به چهار نکته بسیار مهم، اشاره شود:

الف. معیار سنجش نشانه‌های بیش‎فعالی برای افراد، گروه هم‎سالان است.
ب. فرد باید حداقل به مدت شش‎ماه، نشانه‌های بیش‎فعالی را داشته باشد.
ج. فرد باید حداقل دو سوم از نشانه‌های بیش‎فعالی را داشته باشد.
د. این نشانه‌ها برای آشنایی هر چه بیشتر و بهتر والدین و مربیان بیان می‌شوند؛ تشخیص بیش‎فعال بودن یا نبودن فرد، با کارشناس حوزه روانشناسی تربیتی است.

علائم بیش‎فعالی 

  • افرار بیش‎فعال غالباً دست‌ها و پاهای‎شان بی‎قرار است و بر روی صندلی مدام در حال حرکت هستند. این افراد غالباً در مقابل تلویزیون آرام هستند ولی زمانی‎که در کنار همسالان‎شان قرار می‌گیرند (در مقابل تلویزیون)، بیشتر از آن‌ها تکان می‌خورند و آرام و قرار ندارند. این رفتار ممکن است در کلاس درس هم نمود داشته باشد.
  • در بازی نوبت را رعایت نمی‌کنند. صبر ایستادن در صف بازی‌های مجامع عمومی را ندارند. مثلاً به جای آنکه از پله سرسره بالا بروند، از روی سطح آن و یا از پشت پله‌ها بالا می‌روند.
  • قبل از تفکر کردن، عمل می‌کنند. مبنای کارشان از روی بی‌فکری است و عاقبت‎اندیش نیستند. در بزرگسالی نیز ممکن است این‌گونه باشند.
  • محرک‌های محیطی خیلی‎زود تمرکزشان را به هم می‌زند. به‎عنوان مثال، اگر در کلاس درس، تراش دانش‌آموز دیگری به زمین بیفتد، فرد بیش‎فعال تمرکزش را از دست می‎دهد و به دنبال کسی است که تراشش افتاده است.
  • نمی‌توانند خواسته‌های دیگران را به خوبی انجام دهند و یا به تعبیر بهتر، حرف‌های دیگران را به خوبی نمی‌شنوند چون ذهن آن‎ها مدام در رفت‎وآمد است و تمرکز کافی برای گوش دادن به خواسته‌ها و صحبت‌های دیگران را ندارند. مثلاً مادر از فرزند می‌خواهد از آشپزخانه نمک‎پاش و قاشق و چنگال را بیاورد. کودک چندین بار از مادر خواسته‌های او را مجدد می‌پرسد و در نهایت نیز نمک‌پاش را نخواهد آورد.
  • از انجام تکالیف درسی (به دلیل عدم تمرکز کافی) در زمان محدود ناتوان هستند. معمولاً نیاز به وقت بیشتری نسبت به گروه هم‎سالان خود دارند.
  • فعالیت‌های نیمه‎تمام زیادی دارند. نقاشی‌ها و کاردستی‌های‎شان همیشه ناقص است. این نشانه‌ها ممکن است تا بزرگسالی همراه فرد باقی بماند. مانند خانمی که برای نظم‎دادن به منزل خود، هیچ رغبتی ندارد یا کارهای خود را نیمه‎تمام رها کرده و به سراغ کار دیگری می‌رود.
  • بازی‌های‎شان غالباً با سر و صدای زیاد همراه است و کمتر آرامش دارند. حتی ممکن است در هنگام استحمام نیز آرامش نداشته و آب را به در و دیوار بپاشند.
  • غالباً پرحرف هستند.
  • در کارهای دیگران، نه ‎تنها در کارهای خواهر و برادر و هم‎سالان، بلکه در کارهای بزرگسالان نیز دخالت می‌کنند.
  • غالباً به نظر می‌رسد به حرف‌هایی که می‌شنوند، عمل نمی‌کنند. اکثر این افراد بچه‌های باهوشی هستند که به آن‌ها توجه نمی‌شود. افراد باهوش بیشتر در معرض اختلالات مغزی قرار دارند.
  • اغلب وسایل خود را گم می‌کنند یا جا می‌گذارند. این نشانه، به‎شدت بیش‎فعالی آن‎ها بستگی دارد.
  • علاقه‌مند به انجام کارهای خطرناک هستند. علت این امر، عدم آینده‌نگری و تفکر در مورد کاری است که انجام می‌دهند.
بیش فعالی 21
  • غالباً باهوش هستند اما در طول زمان و دوره‌های مختلف تحصیل، دچار افت پلکانی می‌شوند.
  • اغلب رفتارهای پرخاش‌گرانه داشته و به حرف دیگران گوش نمی‌دهند.
  • بعضاً کم‎خواب هستند.
  • گاهی اوقات چیزهایی را از دست دیگران می‌کشند که در اصطلاح گفته می‌شود روحیه قاپیدن دارند. در مواردی با شدت بیش‎فعالی بالا، فرد قادر به انجام کار با حضور کودک بیش‎فعال در کنار خود نیست.
  • قانون‎گریز بوده و نمی‌توانند قوانین خانه یا مدرسه را خوب رعایت کنند.
  • بدون اجازه وارد یک مکان می‌شوند (مانند کلاس درس) و یا از معلم سؤال می‌پرسند. بی‌هدف در کلاس راه می‌روند یا پشت نیمکت خود نمی‌نشینند.
  • در هنگام تدریس معلم، به علت عدم تمرکز، در حال فعالیت دیگری مانند تراشیدن مداد یا نقاشی کردن روی میز و ... هستند.
  • معمولاً هنگام خواب به دلیل نداشتن خواب عمیق، مدام در حال تکان‎خوردن و تقلا هستند.
  • اشتباهات رفتاری زیادی دارند.
  • کارهای روزمره خود را فراموش می‌کنند.
  • معمولاً به جزئیات توجه نمی‌کنند. مثلاً برای نوشیدن آب، درب بطری را باز می‌گذارند یا بطری را سر جای خود قرار نمی‌دهند.
  • بی‌نظمی‌های‎شان زیاد است.
منابع: استاد سیدعلیرضا تراشیون، کانال تخصصی تربیتی «گلخونه» زیر نظر مرکز احیاء اندیشه و سیره علوی .

منتشر کننده: الو مامان

تاریخ انتشار: 24 مرداد 1396
تعداد بازدید: 40353 بار